Засгийн газрын 2022 оны дөрөвдүгээр сарын 13-ны өдрийн 148 тоот тогтоолоор “Кью Эс Си” ХХК-тай 2014 оны дөрөвдүгээр сарын 4-ний өдөр байгуулсан Концессын гэрээг цуцалсан. Харин уг тогтоолыг "сахал" Д.Эрдэнэбилэгийн гэгддэг “Кью Эс Си” ХХК эсэргүүцэж, Засгийн газрын эсрэг шүүхэд нэхэмжлэл гаргажээ.

Тэгвэл үүнтэй холбогдуулан өнөөдөр Нийслэлийн захиргааны хэргийн шүүхэд ТӨБЗГ-ын дарга Б.Цэнгэл, Дарханы Төмөрлөгийн үйлдвэрийн захирал А.Ариунболд нар хариу мэдэгдэл гаргалаа. 

Нийслэлийн захиргааны хэргийн шүүхэд ТӨБЗГ-ын дарга Б.Цэнгэл "Засгийн газар буюу Эдийн засаг хөгжлийн яам 2014 онд Кью Си Эс компанитай "Уул уурхайн металлургийн цогцолбор байгуулах төслийн тухай" Концессын гэрээ байгуулсан ч гэрээний биелэлт хангалтгүй байсан.  Иймд Засгийн газраас энэ гэрээг цуцлах шийдвэр гаргасан.  Энэ дагуу ТӨБЗГ мөн тухайн үед гаргасан шийдвэрээ хүчингүй болгож, Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийг буцаан төрийн мэдэлд шилжүүлсэн. Дараа нь Сангийн сайдаар ахлуулсан өргөн бүрэлдэхүүн Дарханы үйлдвэрт ажиллан, төрийн төлөөлөгчийг томилсон юм.

Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрт санхүүгийн иж бүрэн шалгалт хийж байна. Ирэх долоо хоногт дуусна. Ингэснээр санхүүгийн зөрчил дутагдлууд нь ил болно. Бид олон нийтэд нээлттэй мэдээлнэ.

Концессын гэрээний 11.2-т зааснаар гэрээг цуцалсан. Энэ бүлэгт хариуцлагын тухай заасан. Концесс эзэмшигч төслийн үйл ажиллагааг хоёроос доошгүй жил зогссон, цаашид үргэлжлэх боломжгүй болсон гэж үзвэл эрх бүхий этгээд гэрээ цуцлах саналыг Засгийн газарт хүргүүлж шийдвэрлүүлнэ гэж заасан.

Бид энэ заалтад үндэслэн шийдвэрээ гаргасан. Өнөөдрийг хүртэл манай улсад гангийн үйлдвэр бий болоогүй. Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр гурван уурхайтай. Эдгээрээс гол уурхай нь 217 сая тонн төмрийн хүдрийн нөөцтэй. Нөгөө хоёр нь бага нөөцтэй ч энэ бол стратегийн орд. Гэтэл анхан шатны боловсруулалт хийсэн төдийхнөөр шууд экспортолсоор ирлээ. Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрт техникийн шинэчлэл хийх үүргээ биелүүлээгүй. 

Маш хүнд байдалд орчихсон үйлдвэрийг бид хүлээж авлаа. Хүний нөөцийн, санхүүгийн эх мэт бүх бодлого төлөвлөлт нь алдагджээ. 630 тэрбум төгрөгийн өртэй болжээ. Засгийн газраас А.Ариунболд захирал бид хоёрыг итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр томилсон. Шүүхээс нэхэмжлэлийн нэг хувийг бидэнд албан ёсоор гардууллаа. Бид сөрөг нэхэмжлэл гаргана. Бидэнд ноцтой баримтууд бий" гэсэн юм.

Харин ТӨБЗГ-ын дэд дарга асан, Дарханы төмөрлөгийн  үйлдвэрийн захирал А.Ариунболд "Кью Си Эс компани биднийг шүүхэд өгөх биш харин ч өр төлбөрөө төлье гэх ёстой. Бид үйлдвэрийг хүлээж авахад үйлдвэрлэл үндсэндээ зогссон байсан.

Уурхайн технологийн үйл ажиллагаа, горим алдагдсан.  Дарханы ард түмэн, Монголчууд гангийн үйлдвэрийг найман жил хүлээлээ. 

Тоосго ч тавиагүй тул төр гэрээгээ цуцалсан. Төр эрхээ шилжүүлж авсан, гангийн үйлдвэрээ барина. Кью Си Эс өнгөрсөн хугацаанд нийт 1.5 их наяд төгрөгийн борлуулалт хийсэн. Гэвч 120 тэрбум төгрөгийн татварын өртэй байна. Энэ өрийг төр төлөхгүй" гэх мэдээллийг өглөө.

Кью Си Эс компанийн тухайд, Засгийн газрын Концессын гэрээг цуцлах тухай 148 дугаар тогтоолоос гадна ТӨБЗГ-ын 2022 оны 04,17-ны өдрийн Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийн удирдлагын эргэх хөрөнгийг компанид буцаан шилжүүлсэн тухай шийдвэрийг хүчингүй болгохыг нэхэмжлэлдээ дурджээ. 

Тус компанид ХХБ-ны их хэмжээний зээл болон нийтдээ 630 орчим тэрбум төгрөгийн өрийн асуудал яригдаж буй. Энэ өр, авлагатай нь төр шилжүүлэн авсан юм.  

Түүнчлэн “Кью Эс Си” ХХК нь “Уул уурхай, металлургийн цогцолбор байгуулах” төслийн хүрээнд Хандгайт өртөөнөөс Төмөртэйн уурхай хүртэл 33.4 км урт төмөр зам болон ачиж, буулгах терминал барих ажлыг санхүүжилтийн хүрээнд 2014 онд Монгол Улсын Хөгжлийн банктай зээлийн гэрээ байгуулж, улмаар 2015 оны арванхоёрдугаар сард гэрээний нэмэлт, өөрчлөлтөөр 71.3 сая ам.долларын зээлийг авсан байдаг. 

Тус зээлийн гэрээний дагуу 2018 оны арван хоёрдугаар сард зээлээ төлж дуусгах заалттай байсан хэдий ч төлөлт хийгдээгүй байна. Иймд Монгол Улсын Ерөнхий прокурорын газраас зээл, зээлийн үндсэн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрт 200 гаруй тэрбум төгрөгийг гаргуулахаар шүүхэд хандаж, уг хэргийн шүүх хурал 3 шатны шүүх дамнасан юм. Шүүх хуралд мөн Монгол Улсын Хөгжлийн банк гуравдагч этгээдээр оролцсон билээ.

Ингээд 2022 оны нэгдүгээр сарын 14-ний өдөр Хөгжлийн банканд олгуулахыг Улсын дээд шүүх  “Кью Эс Си” ХХК-иас 192,572,187,590.244 /нэг зуун ерэн хоёр тэрбум таван зуун далан хоёр сая нэг зуун наян долоон мянга таванзуун ер/ төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн юм.