Уул уурхай Монголыг тэжээж байгаа гэдэгтэй маргах хүн цөөн байх. Экспортын 95 хувь шүү дээ. Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сум 107 лицензтэй. Их ч мөнгө эргэлддэг газар. Компаниуд '"Орон нутаг хөгжүүлэх сан"-д сүүлийн 5 жилд 24 тэрбумыг өгчээ.

Гэтэл энэ хугацаанд суман дээр шинээр Хаан банкны байр, МАК-н хөрөнгө оруулалтаар ганц сургууль л нэмэгдсэн.

Санд цугласан энэ их мөнгө найр наадмын бөх, морины бай шагнал, засаг даргын үзэмжээр тараагдаад дууссан. Сонгуульд зарцуулсан байхыг ч үгүйсгэхгүй.

Уул уурхайн үр шимийг хэдхэн хүн нууцаар хүртээд нутгийн малчид бэлчих нутаггүй, нүүх газаргүй болсон тул бухимдахаас аргагүй. Уул уурхайн яам нь байгаль орчин, нийгэмд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ, уул уурхайн газар нутгийн хилээ ч тодорхой болгоогүй. Нөлөөлөлд орсон малчид хаашаа нүүх нь бүү мэд. Тэгснээ хамгийн их мөнгө өгдөг уул уурхайгаа хамгаалахгүй, Босоо хөх мэтийн хуурамч эх орончдын шантааж руу хаяж өгдөг байх юм уу?

Зөвхөн орон нутгийн хөгжлийн сан гэлтгүй орон нутгийн засаг ноёд далдуур маш их авилга авч байгаа. Тэгэхгүй бол торгоно, шалгана, хаана гээд шантааж тасрахгүй. Малчдаа турхираад хөдөлгөнө. Уг нь малчид уул уурхай руу биш, нутгийн удирдлага, засгийн газар руугаа асуудлыг шийдэж өг гэж шаардах учиртай. Даланжаргалан, Цогтцэций зэрэг хэцүүдсэн сумдын малчдыг шингээчих сайхан нутаг Монголын уудам нутагт олдолгүй дээ.

Засгийн газар уул уурхай, нутгийн малчдын хэрүүлийг зохицуулах "Ажлаа хий". Эс бөгөөс хүн амины хэрэг, гадна дотны хөрөнгө оруулалтыг шатааж дээрэмдсэн зарга шүүх болно гэж мэд.

Орон нутгийн хөгжлийн сангуудын зарцуулалтыг ил болгож, нутгийн иргэд, хараат бус хөндлөнгийн байгууллагын хяналтад оруулмаар байна.

Эдийн засагч Ц.Лут-Очир