Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбоо нь 1924 онд ”Бүсгүйчүүдийг боловсруулах тасаг” нэртэйгээр байгуулагдсанаар Азийн анхны эмэгтэйчүүдийн байгууллага болж байсан түүхтэй. Анхны даргаар нь Монголын шинэ цагийн утга зохиолыг үндэслэгч Д.Нацагдоржийн гэргий Д.Пагмадулам ажиллаж байв. Байгуулагдсанаасаа хойш 10-н даргын удирдлаган дор 100 шахам жилийг түүхийг бүтээж яваа тус тус байгууллагын даргаар 2018 оноос Б.Оюунгэрэл ажиллаж буй. Өөрөөр хэлбэл найман жил гэсэн үг.

Өнгөрсөн найман жилийн хугацаанд тус холбооны зүгээс “Хавдаргүй монгол эмэгтэй” төслийг санаачилж, хэрэгжүүлж байгаа сураг сонсогдоод л таг болсон. Судалгааны хариу үр дүн гэж гарсан л байлтай ч нам жим. “Нэг ээжийн амины цаана нийгмийн “амь” яригдаж байгаа. Өөрөөр хэлбэл, ирээдүйн Монгол Улсыг авч явах иргэдийн эрүүл, жаргалтай сэтгэл тэнүүн, элэг бүтэн өсөх асуудал юм. Тэр утгаараа нэг ээжийн амины цаана бүхэл бүтэн нийгэм тэр чигээрээ багтаж байгаа” хэмээн ярьж байсан МЭХ-ны тэргүүнээс энэ ажил төсөл чинь юу болов гэж ахин дахин асуумаар байна.

Басхүү байсхийгээд бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн дунд сая төгрөгийн такстай арга хэмжээ зохион байгуулах гэж байгаа тухай, таксаа худалдаж авсан хүмүүс арга хэмжээнд оролцсон тухай сонсогддог. Эмэгтэйчүүдэд зориулж тэр мөнгөөрөө юу хийсэн юм бэ гэх асуулт ч бас байна.

Тивийн хэмжээнд анхдагч хэмээгддэг МЭХ-г төрийн бус байгууллага гэдгийг мэднэ. Яамны дайтай үүрэг, хариуцлага хүлээхгүй гэдгийг нь ч  бас гадарлана. Б.Оюунгэрэл Chuhаl.mn сайтын эрхлэгч үүсгэн байгуулагч, Монголын сонины холбооны гүйцэтгэх захирал, Мэдээллийн сайтуудын ассоциацын тэргүүнээр ажиллаж байгаад 2018 онд МЭХ-ны тэргүүнээр сонгогдсон. Өдгөө улиран ажиллаж байгаа. Сонгогдсон гэж хэлэхээс татгалзахын учир бас бий.

Шуудхан хэлэхэд, 2023 онд тус холбоо Их хурлаа хаалттай, маапаантайгаар хийж мань бүсгүй улиран сонгогдсон. Улиран сонгогдсоныхоо дараа “МЭХ-г олон нийтэд нээлттэй байгууллага болгохоос гадна , эмэгтэйчүүдийн эсрэг гэмт хэрэг, хүчирхийлэлтэй тэмцэх үйлсээр ажил үйлсээ эхлүүлнэ” гэж мэдэгдэж байсан.

Он цаг улирсаар байна. Онцолж эхлүүлсэн төсөл, олны өмнө амласан ажлаа эхлүүлсэн эсэх нь өнөөг хүртэл тодорхойгүй байна. Лай болохоор зай бол гэдэг үг ч бас бий. Эрхэм тэргүүний хувьд ил тод нээлттэй байх талаар асуух зүйлгүй анзаарч, мэдэх салбар дотор нь ажиллаж байсан туршлагатай нэгэн. Нэг ч нээлттэй мэдээлэл, ил тод үйл ажиллагааны талаар мэдээ, мэдээлэл алга. Хайгаад ч олсонгүй.

Эцэст нь нэг тоо дуулгачихъя. Монголд охид, эмэгтэйчүүдийн эсрэг хүчирхийллийн  ноцтой зөрчил ихээр гардаг. 2024 онд хийсэн судалгаагаар хамтрагчтай байсан 15-49 насны эмэгтэйгийн 57,9  хувь нь амьдралдаа хүчирхийллийн аль нэг хэлбэрт өртөж байсан. 31,2 хувь нь дотнын хамтрагчийн зүгээс үйлдсэн бие махбодийн болон бэлгийн хүчирхийлэлд дор хаяж нэг удаа өртсөн.

15 наснаас хойш эмэгтэйчүүдийн 14 хувь нь бусдын үйлдсэн бэлгийн хүчирхийлэлд өртөж байсан бол  10,7 хувь нь 15 хүрэхээсээ өмнө бага насны хүүхдийн эсрэг бэлгийн хүчирхийллийн хохирогч болж байсан байна.

ЦЕГ-ын мэдээллээр 2024 оны есдүгээр сарын байдлыг өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад гэр бүлийн хүчирхйлэлтэй холбоотой гэмт хэргийн улмаас амь насаа алдсан хүний тоо 4,5 хувь, хүнд гэмт хэрэг 20,2 хувь, зөрчлийн тоо 24,3 хувиар өссөн байна. Хэдхэн хоногийн өмнө цэл залуухан бүсгүй мөн л гэр бүийн гэх тодотголтой эмгэнэлт явдлын золиос болж энэ хорвоогоос одсныг эдүгээ бид сошиалаар нэг шүүн хэлэлцэж байна. Харин манай  эсвэл танай МЭХ таг чиг. Ядаж нэг эмгэнэл гаргачихаж болдоггүй юм болов уу гэж хүлээж тэсэхээ болиод ноороглож сууна.

Басхүү манай улсын хэмжээнд 37 нэг цэгийн үйлчилгээний төв, түр хамгаалах байруудаас эрүүл мэнд, хамгаалал, нйигэм, сэтгэлзүйн нэн шаардлагатай тусламж үйлчилгээг 3041 үйлчлүүлэгч авсан нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 12хувиар өссөн үзүүлэлт юм.  Яагаад танай холбооны зүгээс ядаж нэг түр хамгаалах байр байгуулаад, мэргэжлийн сэтгэлзүйн тусламж үзүүлж болохгүй гэж... МЭХ-ны зүгээс гэвэл сайн дураараа ирээд зөвлөгөө үйлчилгээ өгчих мэргэжилтэн мянга мянгаараа биш гэхэд хэдэн зуугаараа байж л байгаа. ЛАЙ БОЛОХООР ЗАЙ БОЛ...

Сэтгүүлч У.СҮХЭЭ