Сэтгэл  тэнүүн, үргэлжид эерэг, бусдад тусалж, урам зориг өгдөг, дотроо ч гаднаа ч гэрэлтэж үүгээрээ өмгөөллийн  хувь заяагаа бүтээж яваа үзэсгэлэн төгөлдөр бүсгүй бол өмгөөлөгч  И.Эрдэнэцэцэг юм.  Тэрбээр  Монголын Залуучуудын Холбооны “ТЭРГҮҮНИЙ ЗАЛУУ” цол тэмдэг,Үндэсний хөгжил, нийгмийн удирдлага, стратеги судлалын оюуны цар хүрээлэн НҮТББ-с ХӨГЖЛИЙН ЭЗЭН ХҮНДЭТ ОДОН, Монголын өмгөөлөгчдийн холбооны “Шилдэг өмгөөлөгч” цом, өргөмжлөл,Хууль зүй дотоод хэргийн яамны “Хүндэт жуух бичиг”,Монголын Өмгөөлөгчдийн Холбооны “Өмгөөлөгчийн алдар” тэмдгээр энгэрээ мялаасан билээ.

 -Хүний хувь заяа зурагдсан байдаг  гэх. Иймд таныг өнөөдрийн хэмжээнд хүрэх, хууль  өмгөөллийн замналаар тууштай алхуулах замыг нээсэн ачтай багш тань хэн байдаг бол. Тухайлбал, багш нь сайн өмгөөлөгч болохын тулд юуг илүүд анхаарах ёстой гэдгийг сургав?

-  Ажил амьдралын чиг зүг тодорхойлоход зөвлөн тусалдаг  хүн гэвэл аав ээжээс гадна бидний багш нар. Хүн амьдралынхаа туршид суралцдаг гэдэгчлэн Их сургуулийн олон багш маань  өмгөөллийн үйл хэрэгт зүтгэдэг байсан нь намайг мөн өмгөөллийн замналтай амьдралаа  холбоход нөлөөлсөн болов уу. Анх өмгөөлөгч болоод найз нөхдөөсөө маш их  зүйлийг сурсан. Учир нь, манай ангиас өмгөөлөгчийн мэргэшлийг сонгосон хүн олон, тэд маш сайн  ажиллаж байгаа. “Дэнс легал” хууль зүйн фирмийг үүсгэн байгуулагч Д.Отгонбат, Хөдөлмөрийн эрх зүйн С.Сэргэлэн, Эвлэрүүлэн зуучлалын хороог тэргүүлж байгаа Д.Түмэнжаргал, Цогц өмгөөллийн Ж.Баасанжав, Өмгөөлөгчдийн холбооны Завхан аймаг дахь салбар зөвлөлийн дарга  Б.Алтангэрэл, өмгөөлөгч Ө.Батбаяр, Г.Гандөш нар гээд нэг ангиас ийм олноороо хүний эрхийг хамгаалах үйлсэд зүтгэж байгаа нь тийм  олон биш байх.

- Өмгөөлөгч бүр өөр өөрийн ажлын онцлог, мэргэжлийн тактиктай.Таны хувьд энэ тухайд ямар эрхэм чанарыг баримталдаг бол?, мөн хэргээ уншиж, гарц гаргалгаагаа гаргах гээд л .... бас л чадвараас гадна  авьяас шаардсан мэргэжил шүү?

-Зөвхөн чадвартай байх нь хангалтгүй гэдэгт тантай санал нэг байна. Аливаа ээдрээтэй нөхцөл байдлаас хамгийн зөв гарцыг олох, хуулийн үндэслэл гаргах, баримтаар түүнийг нотлох, үүнийгээ шүүгчид итгүүлэн үнэмшүүлж, зөв тайлбарлан илтгэнэ гэдэг авъяас шаардсан ажил. Хүнд, хэцүү үед хүний бүх итгэл найдвар өмгөөлөгч дээр төвлөрдөг.  Энэ үед хэргээ сайтар судлах, олон талаас нь харж дүгнэлт хийх, үйлчлүүлэгчтэйгээ сайн ярилцаж байж үр дүнд хүрнэ. Бас шүүхийн практик судална. Ажиллаж байгаа хэрэгтээ хэдий чинээ анхаарч, цаг зарцуулна, төдий чинээ үр дүн гарах учиртай. Миний бие үүнийг л ажлынхаа гол зарчим болгодог.

-Өнөөдөр нийгэмд ялангуяа охид эмэгтэйчүүдийг хохироосон олны сэтгэлийг цочроосон, айдаст автуулсан хэргүүд ар араасаа гарах боллоо. Эмэгтэй өмгөөлөгчийн хувьд энэ тал дээр ямар бодолтой явдаг вэ, бас юуг хэлэх вэ?

-Үнэхээр нийгмийн эмзэг асуудал. Хуульчийн байр сууринаас харвал энэ нь ганц нэг тодорхой хэргийн асуудал ердөө биш. Эрх зүйн орчин, хуулийн хэрэгжилт, хяналт, урьдчилан сэргийлэх тогтолцооны үр нөлөө гэх зэрэг маш олон зүйлтэй холбоотой. Энэхүү  сөрөг асуудалтай тэмцэхэд төрийн болон төрийн бус байгууллагууд, мэргэжлийн холбоодын ажлын уялдаа холбоо, хамтдаа хэрэгжүүлэх үр нөлөөтэй арга хэмжээнүүд ч үгүйлэгдэж байгаа. Ерөнхий боловсролын сургуулийн сургалтын хөтөлбөрт эрх зүйн боловсрол олгохтой холбоотой агуулга  тусгаж, нийгмийн соён гэгээрүүлэх ажил зохион байгуулах, ёс суртахууны боловсрол олгох, энэрэнгүй үзлийг төлөвшүүлэх зэрэг ажлуудад анхаарах ёстой болов уу. Өнөөдрийн олон нийтийн сүлжээгээр тарж байгаа зохисгүй мэдээлэл ч үзэшгүй муухай, ноцтой хэргүүд гарахад тодорхой хэмжээгээр нөлөөлж байгаа гэж үздэг.   

-Нэгэнт өөрийг тань зорьж ирсэн үйлчлүүлэгчийнхээ төлөө тууштай явж, итгэл даасан өмгөөлөгч байна гэдэг мэргэжлийн болоод хувь өмгөөлөгчийн том бахархал. Иймд таны үйлчлүүлэгчдтэйгээ хамтдаа байсан цаг хором бүр үнэ цэнэтэй  байгаа даа?

-Намайг итгэж ирсэн хүн бүхний сэтгэлд хүртэл ажиллах ёстой. Аливаа хэрэг маргаанд ижилхэн л ач холбогдол өгч, цаг заваа зарцуулах учиртай. Хүний эрхийг хамгаалж ажилласан хэрэг бүхэн өөр өөрийн өнгө аястай, янз бүрийн байдлаар үргэлжилдэг. Сүүлд гэвэл өвийн маргаан дээр хариуцагч тал нотариатаар хууль бусаар өвлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулаад, улсын бүртгэлийн байгууллагад бүртгүүлэн өвийн маргааны зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг ганцаараа өмчилж, өөр өвлөгч байхгүй гэж бүртгүүлсэн хууль бус үйлдлийг хүчингүй болгуулж, үйлчлүүлэгчээ хууль ёсны өвлөгч болохыг тогтоолгож өвлөх хөрөнгөөс өөрт нь ногдох хэсгийг гаргуулж үйлчлүүлэгчийнхээ эрх ашгийг хамгаалсан. Бас нэг эрүүгийн хэрэг 7 дахь жилдээ шийдэгдээгүй л үргэлжилж байх жишээний. Үйлчлүүлэгчийнхээ төлөө үүргээ бүрэн, тууштай хэрэгжүүлэх үүрэгтэйн хувьд бүхий л хууль зүйн үндэслэл, нотлох баримтыг гарган ажиллаж байна. Энэ хэрэг ямар байдлаар  шийдэгдсэн ч сэтгэлд тод  үлдэнэ гэж боддог.

-Хувийн чанартай нэг зүйлийг асуухад хүн өөрөөсөө илүүчилж бусдад туслах, бусдын ажлыг дэмжих гэдэг зарим нэг хүмүүст заяагдмал мэт төрсөн байдаг нь өөрийн амьдрал, үзэл санаагаа өнгөлсөн эрхэм сайхан чанар байдаг мэт санагддаг юм. Та тэдний нэг ?

-Баярлалаа. Урам зориг өгсөн үнэхээр сайхан үг байна. Бусдад тусалж, хүнд итгэл өгнө гэдэг өмгөөллийн ажлын мөн чанар. Тусч сэтгэл гэдэг буяны үзүүр гэж ээж маань хэлдэг. Ээж маань ч халгиж цалгисан, өглөгч өгөөмөр  сайхан хүн. .... өнчин үлдсэн 8 хүүхэд, өөрийн 8 хүүхдийг энэрч өсгөсөн амьд бурхан даа. Аав ээжийн сургаал амьдралдаа баримтлах зарчмыг тогтоодог. Бусдад туслах, өөрөөсөө хамаарах бүхий л зүйлээр дэм болох боломжийг эзэмшсэн мэргэжил, эрхэлж байгаа ажил маань олгодог.

СЭТГҮҮЛЧ Д.НЭРГҮЙ