Өдгөөгөөс хэдэн жилийн өмнө Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан У.Хүрэлсүх “Ганцхан гэр бүл 36 лиценз эзэмшиж байна. Төрд эргүүлж өгөөрэй” хэмээн УИХ-ын чуулганы индэр дээрээс Н.Номтойбаярт хандан хэлж байв. Харин албан мэдээллээс харахад тус компанийн эзэмшилд 34 лиценз бүртгэлтэй байна. Үүний зэрэгцээ стратегийн гэх орд газруудын тодорхой хувийг төрд авахаар ажиллаж, Засгийн газраас Бүрэн эрхт төлөөлөгч хүртэл томилоод буй.

МАК-ийн эзэмшилд “Цагаан суварга”, “Нарийн сухайт” гэх мэт стратегийн томоохон ордууд Монгол Улсдаа бүү хэл дэлхийн хэмжээнд эхний хэдэд багтах нөөцтэйгээр байдаг. Гэтэл МАК нь “Цагаан суварга”-ыг ердөө 856 тэрбум төгрөгөөр авсан бол “Нарийн сухайт”-ын ордын хайгуулд 140-хөн сая төгрөг төлсөн байх жишээтэй. Энэ бол зөвхөн улсын төсвөөр хайгуул хийсэн мөнгийг нь төлөөд авчихсан хэрэг. Ганцхан гэр бүлд 34 лиценз байгаа нь дэндүү шударга бус хуваарилалт мөн үү гэвэл мөн. Харин МАК өөрийн эзэмшилд байгаа томоохон орд газруудаасаа төрд хувь өгөхгүй арга зам хайж эхэлжээ.

Тухайлбал, МАК-ийн өв залгамжлагч, УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр болон Үндэсний эвслийн гишүүдийн байр сууриас тодорхой харагдах болов. Өөрөөр хэлбэл Баялгийн санд хувь оруулахгүй гэсэн үг. Учир нь улсад татвараараа 55 хувийн өгөөжөөр өгч байгаа тул Засгийн газартай хэлцэл хийхгүй гэж байна. Улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийсэн Цагаан суваргын 714 мянган ам.долларыг улсад төлсөн учраас төрд өгөх шаардлага байхгүй гэж үзэж байна.

Уг нь "Цагаан суварга"-ыг 2007 оны хоёрдугаар сарын 06-нд стратегийн ордод бүртгэн, УИХ-аар тогтоол баталж байв. Харин 2014 онд "Цагаан суварга"-ын 34 хувийг төрд авахаар Засгийн газраас тогтоол шийдвэр гаргаж байжээ. Гэвч хувь эзэмшихээс татгалзсан хэлбэрээр 100 хувь өөрчилж, УИХ-ын 54 дүгээр тогтоолыг батлуулсан. Энэ үед өв залгамжлагч Н.Номтойбаяр УИХ, Засгийн газрын гишүүн байсан учраас төр стратегийн ордынхоо хувь эзэмшлийг алдсан. Одоо Н.Номтойбаярт ордуудаа хамгаалж үлдэх ариун үүрэг бий.

Тийм ч учраас өнгөрөгч 2024 оны сонгуулиар ард түмний эзэмшил гэж болох хөрөнгөнөөс нам худалдан авч, эвсэл байгуулснаар УИХ-д чамгүй хэдэн суудал авчихаад үзэж байна. Тэдний зүтгүүлж байгаагаас харахад Монголын Төр Н.Номтойбаяраас стратегийн ордуудынхаа хувь эзэмшлийг авч чадах уу үгүй юу гэсэн эргэлзээ төрнө. Нөгөө талаар энд зөвхөн Н.Номтойбаяр, “Үндэсний эвсэл” байгаа юм биш. Үндэсний томоохон компаниудаас сонгуулийнхаа мөнгийг авчихсан УИХ, Засгийн газрын гишүүд байгааг мартаж болохгүй.