Ховд аймгийн Буянт сумын Засаг дарга Ж.Бумбат нь төрийн жинхэнэ албан хаагч байх хугацаандаа Монгол Улсын хууль тогтоомжуудыг удаа дараа зөрчин, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглан, их хэмжээний хөрөнгө, мөнгө шамшигдуулсан ажээ.

“ХОРШООГ ХӨГЖҮҮЛЭХ САН”-ГИЙН ЗЭЭЛИЙГ ХУУЛЬ БУСААР АВАХАД ОРОЛЦСОН БАЙДАЛ

Ж.Бумбат нь Ховд аймгийн Буянт сумын Засаг даргын Тамгын газрын эрх зүйн ажилтанаар ажиллаж байх хугацаандаа албан тушаалын байдлаа ашиглан өөрийн төрсөн эгч Ж.Одгэрэлийн нэр дээр “Хоршоог хөгжүүлэх сан”-гийн хөнгөлөлттэй зээлийг хууль бусаар авахад оролцсон ноцтой нөхцөл байдал тогтоогдож байна.

Тодруулбал, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын 2021 оны 12 дугаар сарын 13-ны өдрийн А/361 дугаар тушаалаар баталсан “Хоршоог хөгжүүлэх сангаас зээл олгох, сонгон шалгаруулах, эргэн төлүүлэх, хяналт тавих журам”-ын 6.3.6 дахь хэсэгт: “Сангаас зээл авч, төсөл хэрэгжүүлэх иргэний хувьд журмын 6.3.2–6.3.4-т заасан шаардлагаас гадна тухайн суманд 3-аас доошгүй жил оршин суусан, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч байх” гэж заасан байдаг.

Гэтэл уг журмын шаардлагыг хангахгүй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэггүй, хөгжлийн бэрхшээлтэй төрсөн эгч Ж.Одгэрэлийн нэр дээр уг зээлийг авсан бөгөөд зээлд хамтран оролцсон этгээд нь төрийн захиргааны байгууллагад ажилладаг төрийн жинхэнэ албан хаагч Ж.Бумбат байсан нь ашиг сонирхлын зөрчилтэй, хууль зөрчсөн үйлдэл юм.

Уг зээлийг олгосон тухайн үеийн журмын заалтнь хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байсан бөгөөд (ХХААХҮС-ын 2023 оны А/521 тушаалаар хүчингүй болсон боловч зээлийг авсан үед хүчин төгөлдөр байжээ), уг зээлийг журам зөрчин авсан нь Төрийн албан тушаалтан албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, өөрийн хамаарал бүхий этгээдэд давуу байдал бий болгосон үйлдэлд тооцогдох үндэслэлтэй юм.

Мөн Ж.Одгэрэл нь зээл авснаас хойш одоог хүртэл тухайн газраа зориулалтын дагуу ашиглаагүй, төсөл хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа явуулаагүй, төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар ашигласанаар эргэн төлөгдөхгүй байгаа юм. 

ГАЗРЫН ОЛГОЛТОД АЛБАН ТУШААЛЫН НӨЛӨӨЛЛӨӨР ДАВУУ БАЙДАЛ БИЙ БОЛГОСОН БАЙДАЛ

2022 оны 08 дугаар сарын 02-ны өдрийн сумын Засаг даргын 08410-А/125/2022 тоот захирамжаар:

• Б.Түвшинсайхан даргын хадам аав, “Халх таван зуун тариачин” хоршооны Б.Даваасүрэн,
• Хууль эрх зүйн ажилтан Ж.Бумбатын төрсөн эгч Ж.Одгэрэл,
• “Халх таван зуун тариачин” хоршооны гишүүн Н.Майцэцэг нарт тус бүр 30,000 м² газар олгожээ.

Үүний дараа 2022 оны 12 дугаар сарын 26-нд хууль эрх зүйн ажилтан Ж.Бумбат “Халх таван зуун тариачин” хоршоог байгуулж, дээрх хүмүүсийг гишүүнээр бүртгэн, ердөө 3 хоногийн дараа буюу 2022 оны 12 дугаар сарын 30-нд Засаг даргын захирамжаар 300,000 м² газар олгуулсан нь тухайн сумын газрын төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй бөгөөд албан тушаалын гэмт хэрэгт шалгагдах үндэслэл болох аж. 

ТЕНДЕРИЙН БАТАЛГААНЫ МӨНГИЙГ ХУВЬДАА ШИЛЖҮҮЛСЭН БАЙДАЛ

Угтаа бол АТГ-т шалгагдаж, хуулийн дагуу хариуцлага хүлээх ёстой Ж.Бумбат нь өдгөө харин ч тушаал дэвшиж Ховд аймгийн Буянт сумын Засаг даргаар томилогдсон. Түүний холбогддог хэргийн нэг нь 2023 оны 12 дугаар сарын 22-нд Ж.Бумбат нь сумын Орон нутгийн хөгжлийн сангийн данснаас тендерийн баталгааны мөнгийг өөрийн хувийн данс руу шилжүүлсэн нь төсвийн мөнгөн хөрөнгийг хувьдаа ашигласан, албан тушаалын байдлаа ашигласан, хууль бус санхүүгийн үйлдэл болж байгаа юм. Мөн энэ үйлдэлд бусад нэр бүхий төрийн санхүүгийн ажилтнууд оролцсон нь анхаарах асуудал. 

 СОНГУУЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬ ЗӨРЧСӨН, ТӨРИЙН АЛБАНЫ ХУУЛИЙГ ҮЛ ТООМСОРЛОСОН НОЦТОЙ НӨХЦӨЛ БАЙДАЛ

Ж.Бумбат Ховд аймгийн Буянт сумын Засаг даргын Тамгын газрын эрх зүйн ажилтанаар ажиллаж байх үедээ 2024 оны орон нутгийн ИТХ-ын сонгуульд нэр дэвшихдээ холбогдох хууль, тогтоомжийг зөрчиж, төрийн албан хаагчийн хувьд нийтийн ашиг сонирхол, хууль дээдлэх зарчмыг зөрчсөн, шударга бус өрсөлдөөн үүсгэсэн үйлдэл гаргажээ.

Тодруулбал, “Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулийн тухай хууль”-ын:

• 28 дугаар зүйлийн 28.4.1-д:
  “Төрийн захиргааны болон үйлчилгээний албан тушаалтан нь сонгуульд нэр дэвших тохиолдолд тухайн албан тушаалаасаа нэр дэвшигчийн бүртгэл эхлэхээс өмнө чөлөөлөгдсөн байна.” гэж заасан байдаг.
• 55 дугаар зүйлийн 55.1.4-д:
  “Төрийн болон орон нутгийн өмчит, төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээд хандив өгөхийг хориглоно.” гэж заасан бөгөөд мөн нэр дэвшигч хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй бол бүртгэхээс татгалзана гэж хуульчилсан байдаг.

Гэтэл нэр дэвшигч Ж.Бумбат нь дээрх хуулийн заалтуудыг илт зөрчиж, нэр дэвшигчийн бүртгэл эхлэх үедээ төрийн захиргааны албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөөгүй, бүртгэгдсэн даруйдаа ч төрийн албан хаагчийн хувиар цалин, хөлсөө авч байжээ. Түүнчлэн төрийн албан тушаалтны хувьд албан тушаалын давуу байдлаа ашиглаж, сонгуулийн үйл явцад нөлөөлсөн нь шударга, тэгш өрсөлдөөний зарчмыг ноцтойгоор зөрчсөн үйлдэлд тооцогдох үндэслэлтэй байна.

Түүнчлэн, Сумын сонгуулийн хорооны дарга Д.Баттулга /ИТХ-ын нарийн бичгийн даргын албыг давхар хашдаг/ нь нэр дэвшигч Ж.Бумбатын найз, нөхдийн хамааралтай учир тус хууль зөрчсөн нөхцөл байдлыг үл анзаарах, хууль хэрэгжүүлэх хяналтын үүргээ биелүүлэхээс зайлсхийх байдлаар хандсан нь албан үүргээ үл биелүүлсэн, ашиг сонирхлын зөрчил бүхий, нэг талд илт давуу байдал олгосон үйлдэл гэж үзэх үндэслэлтэй юм.

Мөн Буянт сумын Засаг даргын Тамгын газрын дарга асан О.Даваатогтох болон нэр бүхий бусад албан тушаалтнууд нэр дэвшигч Ж.Бумбаттай хамтран ажиллаж, Төрийн албаны тухай хууль болон Сонгуулийн тухай хуулийг системтэйгээр зөрчиж, хууль бус нэр дэвшилтийг зөвшөөрсөн нь хуулийг уландаа гишгэсэн үйлдэл болж байна. 

Ж.Бумбатын чөлөөлөгдсөн тушаалыг 2024 оны 10 дугаар сард нөхөж бүрдүүлэн хавсаргасан нь баримтыг хуурамчаар бүрдүүлсэнтэй дүйцэх бөгөөд үүнийг Сумын Тамгын газрын Санхүүгийн тасгийн дарга Т.Мөнхзаяа, нягтлан бодогч Ч.Ая-Бат нар нотолдог гэдгийг эх сурвалж ярилаа. 

Мөн төрийн захиргааны албан хаагч төрийн үйлчилгээний албан тушаалруу шилжин сэлгэн томилоод буцаагаад төрийн захиргааны албан тушаалруу авах нь ноцтой зөрчил юм.

Энэ мэт төрийн албыг төрлийн алба болгон, хувийн ашиг сонирхол, шуналаа гүйцэлдүүлэх хэрэгсэл хэмээн сэтгэж ажилладаг албан хаагч, хурган дарга нарт хууль хэзээ үйлчлэх вэ?