Төрийн албыг төрлийн хэлхээ, авлига хулгайн үүр болсон гэлцэх. Гэтэл Монгол Төрийн алтан аргамж болсон дипломат алба, Элчин сайдын яамд аль хэдийнээ төрлийн хэлхээнд орж, авлига хулгайн үүр болсон тухай мэдээлэл түгэх болов. Өөрөөр хэлбэл Монгол Улсын төрд байгаа энэ төрөл садангийн хэлхээ, авлига хулгайн схем дипломат албанд бууриа засаад удаж байгааг дуулгаж байна. Олон улсад Монгол Улсыг төлөөлж, нэрийн хуудас болж ирсэн дипломат алба, Элчин сайд, Консулууд нь хар тамхины болон бусад наймаа эрхэлж байна. Хувийнхаа бизнесийг Монгол Улсын Элчин сайдын яамны нэр дээр явуулахаас эхлээд олон бусармаг явдал энэ албанд үүрлэжээ.

Хамгийн сонирхолтой зүйл гэвэл Элчин сайдын зарим яамд Монгол Төрийн эрх мэдэлтнүүдийн томилгооны дагуу тэдний хувийн эрх ашигт үйлчилдэг байгууллага болсон тухай мэдээлэл байна.

Тодотговол, УИХ-ын гишүүн Ч.Номин нарын оролцоотой Монгол Улсаас Их Британи улсад ажиллаж буй Элчин сайдын яамыг тохинуулсан мэдээллийг харахаар дотоодод үйл ажиллагаа явуулж байгаа нэг жижиг агентлагийн завхарсан схемыг харж болно. Энд мэдээж Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэ гэх мэт Төрийн өндөр дээд албан тушаалтан оролцож таарна. Өдгөө тус улсад Монгол Улсаас Элчин сайдаар Б.Энхсүх гэгч нөхөр ажиллаж, Элчин сайдын яамыг дипломат алба, Монгол Улсыг төлөөлнө гэхээсээ илүүтэй эрх мэдэлтнүүдийн аж ахуй, арын алба шиг болгочихож.

Өдгөө гэхэд Ч.Номин Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын сайдаар ажиллаж байхдаа тус яамны Гадаад хамтын ажиллагааны хэлтсийн даргаар ажиллаж байсан. Б.Гарьд гэгч нөхрийг Элчин сайдын Боловсрол, соёл, аялал жуулчлал, ёслолын асуудал хариуцсан нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар зүтгүүлэн томилуулж, улмаар өөрийнхөө хоёр хүүхдийг Англи улс руу илгээсэн байна. Мөн энд Л.Оюун-Эрдэнийн ах “Херо” Б.Баатар нарын хүүхдүүд ч сурдаг аж. Өөр бусад өндөр дээд албатуудын хүүхэд, амраг садан ч байдаг.

Энэ мэтчилэн Төрийн өндөр дээд эрх мэдэлтнүүд өөрсдийнөө гар хөлүүдийг гадаадын улс оронд Элчин сайд болон бусад албанд томилдог. Үүний дараа үр хүүхэд, ахан дүүсээ тухайн оронд сургахаар, ажиллуулахаар илгээж, шууд Элчин сайдын яамны хамгаалалт, ахуй хангамжид авдаг жишиг тогтжээ. Эрх мэдэлтнүүдээс томилгоо авсан Элчин сайдын яамны ажилтнууд дипломат алба гэхээсээ илүүтэй эрх мэдэлтнүүдийн эхнэр хүүхэд, ахан дүүст Элчин сайдын нэрийн өмнөөс унаа тэрэг, ахуй хангамж гээд бүхий л талд үйлчилдэг үйлчилгээний алба хаагчид болчихсон байгааг юу гэх вэ.

Тиймдээ ч Ч.Номингийн “томилж” явуулсан Б.Гарьд эдгээр эрх мэдэлтнүүдийн хүүхдийг Элчин сайдын шугамаар сургууль соёлд нь зөөвөрлөж бүхий л талаар асран хамгаалах ажлыг зохицуулдаг гэнэ. Тэгэхээр энэ нөхөр бол Элчин сайдын яамны алба хаагчийн нэр дээр эрх мэдэлтнүүдийн хүүхдийг Төрийн асрамжид байлгах үүрэг хүлээсэн гэдгийг эндээс харж болно.

Ч.Номингийн хувьд үр хүүхдээ Төрийн асрамжид сургаад байх хэмжээний хүн биш. Монгол Улсын толгой баячуудын нэг Л.Чинбатын охин. Эцэг нь хөдөө аж ахуйн чиглэлийн бүхий л сангуудыг тонож байдаг хүн гэдгийг мэдээллээс харж болно. Сайд өөрөө ч бизнестэй, одоо ч төрөөс чамгүй “дэмжлэг”-тэй байгаа хүн. Гэтэл дипломат албыг хувийн хэрэгцээнд ашиглаж, ийн замхаруулах ямар хэрэг байна вэ хэмээн хаа хаанаа шүүмжлэлтэй хандаж байна. Найз охиндоо үнэтэй цүнх авч өгсөн гэх асуудлаар эцгийгээ Ерөнхий сайдын суудлаас буулгаад авсан Л.Оюун-Эрдэнийн хүү ч энэ мэт асрамжид байдаг аж.

Уг нь Ч.Номин хэдхэн жилийн өмнө улс төрд хөл тавьж, саяхан л их хөрөнгийн буянаар сайдын суудалд заларч байсан гэхэд богино хугацаанд салбараа зохицуулчихаад хилийн чанад гарч байна гэдэг олигархи бүлэглэлийн нэгэн тод төлөөлөл болчихсон гэдгийг илтгэнэ.

С.Баяр