Хуванцар бохирдлын эсрэг түүхэн гэрээ байгуулах зорилготой олон улсын хэлэлцээ баасан гарагт нурж, улс орнууд хэрхэн энэ асуудлыг шийдвэрлэх талаар санал нэгтгэж чадсангүй.

185 орны төлөөлөгчид бүтэн шөнийн турш тус асуудлыг хэлэлцсэн ч эцэстээ үр дүнд хүрсэнгүй. Ихэнх орнууд хуванцар үйлдвэрлэлийг бууруулах зэрэг хатуу арга хэмжээ авахыг хүсэж байсан бол газрын тосны орнууд зөвхөн хог хаягдлын менежментэд төвлөрөхийг хүсэж, санал зөрөлдсөн аж.

Колумбийн төлөөлөгч хэлэхдээ: Хэлэлцээг зөвхөн хэдхэн улс боомилж, гэрээнд хүрэхийг хүсээгүй гэжээ.

Дэлхийн хамтын ажиллагаа, төрийн хүчин чармайлтгүйгээр арлуудын далайд сая сая тонн хуванцар хог асгарсаар, экосистем, хүнсний аюулгүй байдал, амьдралын хэв маяг болон соёлд сөргөөр нөлөөлнө гэж 14 жижиг арлын орныг төлөөлөн Тувалу улсын төлөөлөгч хэлжээ.

Өндөр амбици бүхий орнууд ба газрын тосны орнууд

Европын Холбоо, Их Британи, Канад болон Африк, Латин Америкийн олон орноос бүрдсэн “Өндөр Амбици Коалици” нь хуванцар үйлдвэрлэлийг бууруулах, хуванцар дахь хортой химийн бодисыг үе шаттайгаар зогсоохыг хүсэж байв.

Харин газрын тосны орнууд, тухайлбал Саудын Араб, Кувейт, Орос, Иран, Малайз зэрэг “Ижил бодолтнуудын бүлэг” нь зөвхөн хог хаягдлын менежментэд төвлөрөхийг шаардсан байна. 

Женевт болсон хэлэлцээний үеэр хоёр төсөл баримт боловсруулсан боловч нэг нь шууд няцаагдаж, нөгөө нь дэмжлэг авсан ч  хэлэлцээнд шийдэл гарсангүй, дууссан байна. Францын Байгаль орчны сайд Агнес Паннье-Руначер хэлэхдээ: Бухимдаж, харамсаж байна. Хэдхэн улс богино хугацааны санхүүгийн ашиг сонирхлоор амбици ихтэй гэрээг гацааж байна гэжээ.

Хэлэлцээний үр дүн ба ирээдүй

НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөрийн (UNEP) дарга Ингер Андерсен хэлэхдээ, Женевийн хэлэлцээний үеэр орнуудын “улаан шугам”-ыг тодорхой болгосон нь чухал алхам болсон гэжээ. Гэхдээ байгаль орчны ТББ-ууд процессийг өөрчлөхгүй бол ирээдүйн хэлэлцээ дахин бүтэлгүйтэж, хуванцар хог хаягдлын асуудал улам хүндрэхийг анхааруулсан аж

Хуванцар хог хаягдлын өнөөгийн байдал

Дэлхийд жилд 400 сая тонноос дээш хуванцар хэрэглээнд гардаг бөгөөд түүний тал нь нэг удаагийн хэрэглээний зориулалттай. Хуванцар хог хаягдлын 15 хувийг цуглуулдаг ч зөвхөн 9 хувь нь дахин боловсруулагддаг. 46 хувь нь хогийн цэгт хадгалагддаг, 17 хувь нь шатаагддаг, 22 хувь нь зохион байгуулалтгүйгээр орчныг бохирдуулдаг байна.

Микропластик нь хамгийн өндөр уулс, гүнзгий далайн хонгилууд болон хүний биед ч олдсон нь хуванцар бохирдлын асуудлыг хэр өргөн тархсан болохыг харуулж байна.

Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагааны Байгууллагын (OECD) урьдчилсан тооцоогоор, нефтийн гаралтай хуванцар үйлдвэрлэл 2060 он гэхэд ойролцоогоор 1.2 тэрбум тоннд хүрч, хог хаягдал нь нэг тэрбум тонноос давна гэж тооцоолжээ.

Эх сурвалж: AFP