CHECK.MN
CHECK.MN - Сэтгүүлч
2025-08-16 • 1м унших

Газрын ховор элементүүд нь өнөөгийн технологийн хөгжилд чухал үүрэгтэй бодисууд бөгөөд сансар судлал, цахилгаан автомашин, сэргээгдэх эрчим хүч, батлан хамгаалахын технологид өргөнөөр ашиглагддаг. Монгол Улс газрын ховор элементийн арвин нөөцтэй орон болох нь судалгаагаар батлагдсан ч энэ нөөцийг хэрхэн ашиглах нь улс орны эдийн засаг, геополитикийн байр сууриас өмнө хүрээлэн буй орчинд учруулах хор хөнөөлийг судалж, тодорхой болгох нь чухал юм.

Монгол Улсын газрын ховор элементийн нөөцийн ашиглалтыг 1990-ээд оны зах зээлийн шилжилтийн үед анхаарч эхэлсэн. Энэ үед Монголын геологийн салбарт хийгдсэн судалгаагаар газрын ховор элементийг олборлох боломжтой олон орд илэрсэн байдаг. Тухайлбал, эдүгээ олон нийтийн анхаарлын төвд ороод буй  Ховд аймгийн Мянгад сумын нутаг дэвсгэрт байрлах "Халзан бүргэтэй" ууланд олборлолт хийхээр зэхэж байгаа нь ургын гажигтай төл мал төрөх, нутгийн эмэгтэйчүүд жирэмсэн болсон ч үр зулбах нь ихэссэн, нутгийн иргэд тодорхойгүй арьсны харшилтай болсон зэрэг олон сөрөг нөлөөг үзүүлж эхэлсэн учир нутгийн иргэд хүчтэй эсэргүүцэн зогсоогоод байгаа билээ. 

Тиймээс байгаль орчин болон хүн, амьтанд нөлөөлөх сөрөг нөлөөг тодорхой болгоогүй бүрхэг байгаа энэ цаг үед газрын ховор элементийг олборлох тухай хөрөнгө оруулагч улсуудтай хэлэлцээр хийх, олборлох ажлыг эхлүүлэх нь сүйрэлд хүргэх эрсдэлтэй гэдгийг зарим судлаачид болон мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулж, зогсоох тэмцлийг дэмжсээр байгаа юм. 

Хэдий 2020 онд газрын ховор элементийг ашиглах, боловсруулах бодлогыг боловсронгуй болгох чиглэлээр Засгийн газар ажиллаж эхэлсэн. Гэсэн ч одоогоор тодорхой шийдэл, яг таг судалгааг олон нийтэд танилцуулж чадахгүй байна. 

Монгол Улс газрын ховор элемент олборлох талаар дараах хэлэлцээрүүдийг хийж байсан аж.

  • Хятад Улс: Монголын газрын ховор элементийн экспортын гол зах зээл нь Хятад улс бөгөөд энэ чиглэлээр хамтын ажиллагаа өргөн цар хүрээтэй явагдаж байсан.
  • Япон Улс: Япончууд Монгол Улстай газрын ховор элементийн салбарт хамтран ажиллах сонирхолтой бөгөөд технологийн дэмжлэг үзүүлэх боломжийг судалж байна.
  • Европын Холбоо: Монгол Улс Европын орнуудад газрын ховор элементийн нийлүүлэх боломжийг судалж, хамтран ажиллах хэлэлцээр хийж байсан.
  • АНУ: АНУ нь газрын ховор элементийн хангамжийн асуудалд онцгой анхаарал хандуулдаг бөгөөд Хятад улсаас хараат байдлыг бууруулахын тулд шинэ эх үүсвэр хайж байна. Монгол Улс АНУ-тай газрын ховор элементийн салбарт хамтран ажиллах талаар яриа хэлэлцээ хийж, боломжийг судалж байсан. Тухайлбал, 2019 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга АНУ-д айлчлал хийх үеэр газрын ховор элементийн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх талаар хэлэлцсэн байдаг.

2021 оны байдлаар Монгол Улс болон АНУ-ын хооронд газрын ховор элементийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, технологи болон хөрөнгө оруулалтын дэмжлэг авах талаар ярилцаж байсан ч тодорхой, албан ёсны гэрээ хэлэлцээр хараахан байгуулагдаагүй байна.

Монгол Улс газрын ховор элементийн арвин нөөцтэй ч энэ салбарыг ашиглах нь ашгаасаа илүү эрсдэл дагуулах нөхцөл байдал нь одоогийн бодит төрх юм.  Тиймээс хөрөнгө оруулагч улс нь Хятад, Франц, АНУ гээд аль нь ч байсан газрын ховор элемент ашиглах, олборлох алхмаас хойшоо ухрах нь хамгийн зөв сонголт болоод байна. Ингэснээр байгаль, экологи хийгээд иргэдийн эрүүл мэнд, амь нас цаашлаад үндэсний аюулгүй байдлаа аварч үлдэх гарц болох юм аа.

 

 

ЭНЭ МЭДЭЭНД ӨГӨХ ТАНЫ ҮНЭЛГЭЭ?
Like 16 Хаха 0 0 Буруу 0 Гайхмаар 0 Харамсалтай 0 Хөөрхөн

Холбоотой мэдээ

Нийт сэтгэгдэл (0)
Шууд
АТГ:"Эрчим хүчний үндэсний төв"-ийн дарга нарыг шалгаж байна
35 минутын өмнө • 1м унших
Шууд
Цаа, цасны баяр болно
12 цагийн өмнө • 1м унших
Шууд
Цахилгаан хязгаарлах байршлууд
12 цагийн өмнө • 1м унших
Шууд
Монголын 47 иргэн гадаадад, гадаадын 10 иргэн манай улсад хар тамхитай холбоотой хэргээр ял эдэлж байна
12 цагийн өмнө • 1м унших
Улс төр
Монгол Улс АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трампын санаачилсан Энхийн зөвлөлд нэгдлээ
12 цагийн өмнө • 1м унших
Эдийн засаг
Хилийн боомтуудын хоёрдугаар сард ажиллах цагийн хуваарь
12 цагийн өмнө • 1м унших
Шууд
Монгол, Хятад хоёр улс байгаль орчны хамтын ажиллагааг эрчимжүүлнэ
13 цагийн өмнө • 1м унших
Шууд
338 хүн нэг удаа хэрэглэх хэмжээний хар тамхины эргэлтийг таслан зогсоолоо
13 цагийн өмнө • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Алба хаагчаа архинд явуулаад хөнөөчихсөн Ж.Батзолбоо хурандааг тушаал дэвшүүлсэн шалтгаанаа тайлбарлах уу Ж.Бямбасүрэн генерал аа
14 цагийн өмнө • 1м унших
Шууд
ДУНДГОВЬ АЙМГИЙН ЦАГААН СУМЫН НАРАН, ТЭВШ, ҮЙЗЭН БАГУУДАД МОБИКОМЫН 4G СҮЛЖЭЭНИЙ ЦАМХАГ АШИГЛАЛТАД ОРЛОО
2026-01-22 • 1м унших
Эдийн засаг
Г.Занданшатар: Go Mongolia-гийн бодлогоор Монголд тогтвортой аялал жуулчлал хөгжих үндэс суурь тавигдлаа
2026-01-22 • 1м унших
Шууд
Битүүнд амарна
2026-01-22 • 1м унших
Шууд
“Улаанбаатарын өвлийн наадам-2026”
2026-01-22 • 1м унших
Гадаад мэдээ
Гренландын асуудлаар Трамп, Рютте нар ерөнхий тохиролцоонд хүрчээ
2026-01-22 • 1м унших
Шууд
Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой 2026 онд тохиож байна
2026-01-22 • 1м унших
Шууд
ЕРӨНХИЙЛӨГЧ УУЧЛАЛАА ЦУЦЛАХ БҮРЭН ЭРХТЭЙ БОЛОХОО Ц.ХУЛАНД МЭДЭГДЛЭЭ
2026-01-21 • 1м унших
Шууд
Б.Эрдэнэсүхэд холбогдох хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
"Хангайн бор" дэлхийнх болох нь ээ
2026-01-19 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Юу дутлаа гэж жонш хулгайлна вэ Б.Дэлгэрсайхан сайд аа
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
Н.Тавинбэх болон түүний зөвлөх П.Товуудорж нарыг 30 хоног цагдан хорино
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
“ГЭМТЭГСДИЙГ АВРАХ ТУСЛАМЖ” СЭДЭВТ ОНОЛ, ДАДЛАГА ХОСОЛСОН СУРГАЛТАД 26 ЭМЧ ОРОЛЦЛОО
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧДАД ЗОРИУЛСАН AI СУРГАЛТ
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
БҮХ НИЙТИЙН ЦЭВЭРЛЭГЭЭ
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
“ТЭМЭЭН ДЭЭРЭЭС НАРАН ОЙРХОН” ӨВЛИЙН ИХ НААДАМ
2026-01-19 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Тоорой хочит Төгсөө Хятадын шоронгоос суллагдана
2026-01-19 • 1м унших
Эдийн засаг
Худалдааны тэнцэл эерэг дүнтэй гарчээ
2026-01-19 • 1м унших
Гадаад мэдээ
АНУ-ын сүрдүүлэгт хариу өгөхөөр Европын Холбоо зөвлөлдөнө
2026-01-19 • 1м унших
Эдийн засаг
Ерөнхий сайд Г.Занданшатар дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтад оролцохоор мордлоо
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
Хөдөлмөрийн баатар, гавьяат тамирчин Э.Содномпилжээ алтан медаль хүртэв
2026-01-19 • 1м унших
Шууд
МЗЭ-ИЙН УДИРДАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ДАРГААР Д.НЯМДОРЖИЙГ СОНГОЖЭЭ
2026-01-18 • 1м унших
Бүгдийг үзэх
Сэдвийн мөрөөр
1900 хүүхдийг хохироож, аюулгүй байдалд нь заналхийлж буй Д.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
2024-04-09 • 1м унших
Улс төр
Г.Ундармаа сонгуульд нэр дэвшихээр, багаа бүрдүүлж эхэлсэн үү?
2022-11-18 • 1м унших
Улс төр
Г.Тэмүүлэн: Орон сууцны урьдчилгаа төлбөрийг даатгалын баталгаагаар шийдвэрлэх боломжтой болно
2022-11-18 • 1м унших
Улс төр
С.Янжинсүрэн: Ковидыг барьж, барьж алдах үед өрөөндөө ороод, хаалгаа түгжээд уйлж байсан
2022-10-03 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Дамжингийн Бат-Эрдэнийн шунал хүүхдүүдийн нар үзэх эрхийг хаав
1 Жилийн өмнө • 1м унших
Гадаад мэдээ
Ахмад геологич: Дайны үлдэгдэл дээр боссон геологийн салбар Монголын хөгжилд түүхэн гавьяатай
2022-07-26 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Тоорой хочит Төгсөө Хятадын шоронгоос суллагдана
2026-01-19 • 1м унших
Улс төр
Хүчит шонхор, Дэнжийн 1000 захад борлуулагдаж буй махны үнэ
2024-04-24 • 1м унших
Улс төр
Монголчууд аюулт өвчин биш архины өмнө хүчин мөхөстөж байна
2022-11-21 • 1м унших
Улс төр
“Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын төслүүдэд 39 мянган инженер, техникийн ажилтан шаардлагатай байгаа гэв
2022-11-26 • 1м унших
Ярилцлага
А.Амарбаясгалан болон түүний 3 хүүг байртай болгохоор хандивын аяныг үргэлжлүүлж байна
2024-02-24 • 1м унших
Шууд
ОРГОДОЛ ЭТГЭЭДИЙГ БАРИВЧИЛЖ, МӨРДӨН ШАЛГАХ АЖИЛЛАГАА ЯВУУЛЖ БАЙНА
2024-06-21 • 1м унших
Шууд
ЭНЭ ЗУНЫ ШОУГ ЗУГААТАЙ БОЛГОЁ
1 Жилийн өмнө • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Ховдын Ардчилсан нам Шинжааны хужаа нараас их хэмжээний санхүүжилт авчээ
2024-10-08 • 1м унших
Улс төр
Баян-Өлгий аймгийн Засаг дарга А.Камелият нарт шүүхээс ял оноолоо
2024-09-24 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Даатгалын компанийн далд “жор”
2024-09-25 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Сайд Л.Энх-Амгалан, Б.Жавхлан нар цонхгүй, агааржуулалтгүй сауны барилгыг 1.5 тэрбум төгрөгөөр худалдан авчээ
2024-10-08 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Ховдын АН-ын дэд дарга З.Эрхбаярын хэргүүдийг хуулийн байгууллага шалгаж дуусаагүй
2024-10-08 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
ХОВДЫГ ЦӨЛМӨГСӨД: ХОВДЫН ДАРГА НАРЫН ЖОРЛОНГИЙН БИЗНЕС
2024-10-05 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Ховдын АН шүүхээр ял шийтгүүлсэн гэмт хэрэгтнүүдээ нэр дэвшүүлжээ
2024-10-09 • 1м унших
Бүгдийг үзэх