CHECK.MN
CHECK.MN - Сэтгүүлч
2025-08-16 • 1м унших

Газрын ховор элементүүд нь өнөөгийн технологийн хөгжилд чухал үүрэгтэй бодисууд бөгөөд сансар судлал, цахилгаан автомашин, сэргээгдэх эрчим хүч, батлан хамгаалахын технологид өргөнөөр ашиглагддаг. Монгол Улс газрын ховор элементийн арвин нөөцтэй орон болох нь судалгаагаар батлагдсан ч энэ нөөцийг хэрхэн ашиглах нь улс орны эдийн засаг, геополитикийн байр сууриас өмнө хүрээлэн буй орчинд учруулах хор хөнөөлийг судалж, тодорхой болгох нь чухал юм.

Монгол Улсын газрын ховор элементийн нөөцийн ашиглалтыг 1990-ээд оны зах зээлийн шилжилтийн үед анхаарч эхэлсэн. Энэ үед Монголын геологийн салбарт хийгдсэн судалгаагаар газрын ховор элементийг олборлох боломжтой олон орд илэрсэн байдаг. Тухайлбал, эдүгээ олон нийтийн анхаарлын төвд ороод буй  Ховд аймгийн Мянгад сумын нутаг дэвсгэрт байрлах "Халзан бүргэтэй" ууланд олборлолт хийхээр зэхэж байгаа нь ургын гажигтай төл мал төрөх, нутгийн эмэгтэйчүүд жирэмсэн болсон ч үр зулбах нь ихэссэн, нутгийн иргэд тодорхойгүй арьсны харшилтай болсон зэрэг олон сөрөг нөлөөг үзүүлж эхэлсэн учир нутгийн иргэд хүчтэй эсэргүүцэн зогсоогоод байгаа билээ. 

Тиймээс байгаль орчин болон хүн, амьтанд нөлөөлөх сөрөг нөлөөг тодорхой болгоогүй бүрхэг байгаа энэ цаг үед газрын ховор элементийг олборлох тухай хөрөнгө оруулагч улсуудтай хэлэлцээр хийх, олборлох ажлыг эхлүүлэх нь сүйрэлд хүргэх эрсдэлтэй гэдгийг зарим судлаачид болон мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулж, зогсоох тэмцлийг дэмжсээр байгаа юм. 

Хэдий 2020 онд газрын ховор элементийг ашиглах, боловсруулах бодлогыг боловсронгуй болгох чиглэлээр Засгийн газар ажиллаж эхэлсэн. Гэсэн ч одоогоор тодорхой шийдэл, яг таг судалгааг олон нийтэд танилцуулж чадахгүй байна. 

Монгол Улс газрын ховор элемент олборлох талаар дараах хэлэлцээрүүдийг хийж байсан аж.

  • Хятад Улс: Монголын газрын ховор элементийн экспортын гол зах зээл нь Хятад улс бөгөөд энэ чиглэлээр хамтын ажиллагаа өргөн цар хүрээтэй явагдаж байсан.
  • Япон Улс: Япончууд Монгол Улстай газрын ховор элементийн салбарт хамтран ажиллах сонирхолтой бөгөөд технологийн дэмжлэг үзүүлэх боломжийг судалж байна.
  • Европын Холбоо: Монгол Улс Европын орнуудад газрын ховор элементийн нийлүүлэх боломжийг судалж, хамтран ажиллах хэлэлцээр хийж байсан.
  • АНУ: АНУ нь газрын ховор элементийн хангамжийн асуудалд онцгой анхаарал хандуулдаг бөгөөд Хятад улсаас хараат байдлыг бууруулахын тулд шинэ эх үүсвэр хайж байна. Монгол Улс АНУ-тай газрын ховор элементийн салбарт хамтран ажиллах талаар яриа хэлэлцээ хийж, боломжийг судалж байсан. Тухайлбал, 2019 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга АНУ-д айлчлал хийх үеэр газрын ховор элементийн салбарын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх талаар хэлэлцсэн байдаг.

2021 оны байдлаар Монгол Улс болон АНУ-ын хооронд газрын ховор элементийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, технологи болон хөрөнгө оруулалтын дэмжлэг авах талаар ярилцаж байсан ч тодорхой, албан ёсны гэрээ хэлэлцээр хараахан байгуулагдаагүй байна.

Монгол Улс газрын ховор элементийн арвин нөөцтэй ч энэ салбарыг ашиглах нь ашгаасаа илүү эрсдэл дагуулах нөхцөл байдал нь одоогийн бодит төрх юм.  Тиймээс хөрөнгө оруулагч улс нь Хятад, Франц, АНУ гээд аль нь ч байсан газрын ховор элемент ашиглах, олборлох алхмаас хойшоо ухрах нь хамгийн зөв сонголт болоод байна. Ингэснээр байгаль, экологи хийгээд иргэдийн эрүүл мэнд, амь нас цаашлаад үндэсний аюулгүй байдлаа аварч үлдэх гарц болох юм аа.

 

 

ЭНЭ МЭДЭЭНД ӨГӨХ ТАНЫ ҮНЭЛГЭЭ?
Like 16 Хаха 0 0 Буруу 0 Гайхмаар 0 Харамсалтай 0 Хөөрхөн

Холбоотой мэдээ

Нийт сэтгэгдэл (0)
Эдийн засаг
“Оюу толгой”-н Монгол Улсад ногдох өгөөжийг 60 хувиас дээш нэмэгдүүлэх, 2026 онд багтаан ногдол ашиг олгох шаардлага тавив
2026-03-10 • 1м унших
Гадаад мэдээ
Газрын тосны үнэ огцом өслөө
2026-03-10 • 1м унших
Шууд
ШАР УСНЫ ҮЕРИЙН ЭРСДЭЛ ӨНДӨР БАЙНА
2026-03-10 • 1м унших
Улс төр
Ёс зүй, сахилга хариуцлагын үнэлгээгээр Дундговь аймгийн ЗДТГ тэргүүллээ
2026-03-06 • 1м унших
Улс төр
С.МӨНХЧУЛУУН: Өвөл, хаврын морин уралдааныг говийн бүсэд зохион байгуулах зохицуулалт хийх боломжтой
2026-03-06 • 1м унших
Улс төр
Увс аймгийн Засаг даргын орлогч С.Анхбаяр гэж хэн бэ?
2026-03-05 • 1м унших
Гадаад мэдээ
"American Airlines" компани Венесуэл руу хийх нислэгээ сэргээх зөвшөөрөл авлаа
2026-03-05 • 1м унших
Эдийн засаг
ЗГ: Ядуурлыг бууруулах, амьжиргааг дээшлүүлэх, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих арга хэмжээ авч хэрэгжүүлнэ
2026-03-04 • 1м унших
Эдийн засаг
“Эрдэнэс Тавантолгой”-н хувьцаа, ногдол ашгийг өвлүүлэх болон хувьцаа нэмж эзэмшүүлэх шийдвэрийн төсөл боловсруулна
2026-03-04 • 1м унших
Улс төр
УИХ-ын гишүүн П.Сайнзоригт хилийн хориг тавив
2026-03-04 • 1м унших
Улс төр
Д.АМАРБАЯСГАЛАН, Х.БУЛГАНТУЯА НАРЫН ГИШҮҮНИЙ БҮРЭН ЭРХИЙГ ТҮДГЭЛЗҮҮЛЭХ АСУУДЛЫГ ЯАРАЛТАЙ ГОРИМООР ХЭЛЭЛЦЭНЭ
2026-03-04 • 1м унших
Улс төр
УИХ-ын гишүүн Э.Болормаад хилийн хориг тавьжээ
2026-03-04 • 1м унших
Шууд
Гандангийн дэнжийг Улаанбаатар хотын хамгийн том цэцэрлэгт хүрээлэн болгоно
2026-03-04 • 1м унших
Шууд
“ХҮРЭЭ ИХ ДАЛЛАГА” ШАШИН УРЛАГИЙН ЦЭНГҮҮН
2026-03-04 • 1м унших
Гадаад мэдээ
Живсэн хөлөг онгоцноос Юань гүрний үеийн шаазан эдлэлүүд олджээ
2026-03-04 • 1м унших
Шууд
Өмнөговь аймгийн хэмжээнд 30 орчим ирвэс тархан нутаглаж байна
2026-03-04 • 1м унших
Эдийн засаг
Нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт, тусламжийн хуваарь
2026-03-04 • 1м унших
Эдийн засаг
Засгийн газар 500 сая ам.долларын бонд арилжаалж, 51.7 тэрбум төгрөгийн хүүгийн зардлыг хэмнэлээ
2026-03-04 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Говь-Алтай аймгийн тэмээний баяраар 60 настай эрэгтэй нас барсныг нуун дарагдуулжээ
2026-03-02 • 1м унших
Гадаад мэдээ
ТРАМП: Ираны эсрэг явуулж буй цэргийн ажиллагаа тавьсан зорилтууд бүрэн биелэх хүртэл үргэлжилнэ
2026-03-02 • 1м унших
Шууд
Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ
2026-03-02 • 1м унших
Шууд
Манзуширын аманд биотехникийн арга хэмжээ хэрэгжүүлжээ
2026-03-02 • 1м унших
Эдийн засаг
PDAC-2026: Монгол Улс стратегийн ач холбогдол бүхий нөөцөөрөө дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээнд чухал байр суурь эзлэх боломжтой
2026-03-02 • 1м унших
Шууд
УИХ-ЫН ДАРГА Н.УЧРАЛ МЭНДЧИЛГЭЭ ДЭВШҮҮЛЛЭЭ
2026-03-01 • 1м унших
Улс төр
Т.Аюурсайхан: Л.Оюун-Эрдэнэ захиалж, намайг хилсээр нүүрсний хэрэгт холбогдуулж яллуулсан
2026-03-01 • 1м унших
Улс төр
Д.АМАРБАЯСГАЛАН: Дотоод хүчээ алдахгүйн тулд хүн бүр хичээх хэрэгтэй ч хил хязгаар давж, хилсдүүлэн гүтгэж, хэлмэгдүүлэн шахахыг тэвчин хүлцэнэ гэсэн үг биш
2026-03-01 • 1м унших
Шууд
ГХЯ ЗӨВЛӨМЖ ГАРГАЛАА
2026-03-01 • 1м унших
Шууд
“Хөх сувд” мөсний баяр
2026-03-01 • 1м унших
Гадаад мэдээ
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп албан мэдэгдэл хийжээ
2026-03-01 • 1м унших
Улс төр
ӨМНӨГОВЬ: Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг зохицуулах салбар зөвлөл хуралдлаа
2026-02-28 • 1м унших
Бүгдийг үзэх
Сэдвийн мөрөөр
1900 хүүхдийг хохироож, аюулгүй байдалд нь заналхийлж буй Д.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
2024-04-09 • 1м унших
Улс төр
Г.Ундармаа сонгуульд нэр дэвшихээр, багаа бүрдүүлж эхэлсэн үү?
2022-11-18 • 1м унших
Улс төр
Г.Тэмүүлэн: Орон сууцны урьдчилгаа төлбөрийг даатгалын баталгаагаар шийдвэрлэх боломжтой болно
2022-11-18 • 1м унших
Улс төр
С.Янжинсүрэн: Ковидыг барьж, барьж алдах үед өрөөндөө ороод, хаалгаа түгжээд уйлж байсан
2022-10-03 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Дамжингийн Бат-Эрдэнийн шунал хүүхдүүдийн нар үзэх эрхийг хаав
2024-04-23 • 1м унших
Гадаад мэдээ
Ахмад геологич: Дайны үлдэгдэл дээр боссон геологийн салбар Монголын хөгжилд түүхэн гавьяатай
2022-07-26 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Тоорой хочит Төгсөө Хятадын шоронгоос суллагдана
2026-01-19 • 1м унших
Улс төр
Хүчит шонхор, Дэнжийн 1000 захад борлуулагдаж буй махны үнэ
2024-04-24 • 1м унших
Улс төр
Монголчууд аюулт өвчин биш архины өмнө хүчин мөхөстөж байна
2022-11-21 • 1м унших
Улс төр
“Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын төслүүдэд 39 мянган инженер, техникийн ажилтан шаардлагатай байгаа гэв
2022-11-26 • 1м унших
Ярилцлага
А.Амарбаясгалан болон түүний 3 хүүг байртай болгохоор хандивын аяныг үргэлжлүүлж байна
2024-02-24 • 1м унших
Шууд
ОРГОДОЛ ЭТГЭЭДИЙГ БАРИВЧИЛЖ, МӨРДӨН ШАЛГАХ АЖИЛЛАГАА ЯВУУЛЖ БАЙНА
2024-06-21 • 1м унших
Шууд
ЭНЭ ЗУНЫ ШОУГ ЗУГААТАЙ БОЛГОЁ
2024-06-23 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Ховдын Ардчилсан нам Шинжааны хужаа нараас их хэмжээний санхүүжилт авчээ
2024-10-08 • 1м унших
Улс төр
Баян-Өлгий аймгийн Засаг дарга А.Камелият нарт шүүхээс ял оноолоо
2024-09-24 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Даатгалын компанийн далд “жор”
2024-09-25 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Сайд Л.Энх-Амгалан, Б.Жавхлан нар цонхгүй, агааржуулалтгүй сауны барилгыг 1.5 тэрбум төгрөгөөр худалдан авчээ
2024-10-08 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Ховдын АН-ын дэд дарга З.Эрхбаярын хэргүүдийг хуулийн байгууллага шалгаж дуусаагүй
2024-10-08 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
ХОВДЫГ ЦӨЛМӨГСӨД: ХОВДЫН ДАРГА НАРЫН ЖОРЛОНГИЙН БИЗНЕС
2024-10-05 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Ховдын АН шүүхээр ял шийтгүүлсэн гэмт хэрэгтнүүдээ нэр дэвшүүлжээ
2024-10-09 • 1м унших
Бүгдийг үзэх