Газрын наймаа гэх тодотголтой авлига, албан тушаалын илчлэгдэггүй, нууц гэмт хэргийн үр дүн бол өнөөгийн Улаанбаатар.

Угтаа 1.5 сая орчим хүн амьдардаг ч 15 саяулаа амьдарч байгаа мэт автозам дээрээ түгжирч, алга дарам газарт бөгс эргэх зайгүй тэнгэр дээш сунасан ямар ч төлөвлөлтгүй барилга, байгууламжууд гээд зах замбараагүй асуудлуудыг шүүмжилхэд уртаас урт жагсаалт үүснэ.

Мэдээж хор хохирол бол өнөөгийн бидний чанаргүй амьдрал. Уур бухимдал дунд нэгнээ зүхсэн тамын тогооны үлгэр шиг нийслэл хотын маань эмнэлэг, цэцэрлэг, сургуулийн барилга хүртэл газрын наймаачдын халаасыг түнтийлгэж харин иргэд, хүүхэд багачууд эмнэлэггүй, багтаж сурах боломжгүй стандартын бус он удаан жилийн настай барилгад арга буюу хүчээр хичээллэж, тэмцсээр сурч боловсорч, амьдарч байна.

Тэгвэл энэ байдлыг цэгцэлж, өнгөрсөн алдаагаа засахаар хэдхээн сарын дараа бүрэн эрх нь дуусч байгаа УИХ-аас газрын наймааг илчлэх нээлттэй сонсгол зохион байгуулахаар нийтэд мэдэгдэж, сүртэй гэгч нь зарлаж, хэрэгтэн, хамсаатнуудынх нь сүнсийг нь зайлтал айлгав. Уг нь газар олголт маш чухал асуудал. Жирийн иргэд 0.07 га газраа өмчилж, эзэмшиж чадахгүй явсаар Улаанбаатар хотын газар дууссан байтал мөнгөтэй, эрх мэдэлтэй нь 20-30 га газар өмчилсөн асуудлууд хөндөгдөх болсон.

Энэ олон газрыг нэг хүн өмчилж авч чадсаны цаад шалтгаан нь авлига гэдэг асуудлыг УИХ-ын дарга Г.Занданшатар ажлын хэсгийг байгуулахдаа ч мэдэгдэж байв.

Гэхдээ үлгэр ингээд жаргаж, УИХ-ын дарга Г.Занданшатар үгнээсээ буцаж, үйлдлээрээ ухарч газрын наймааны гэх нээлттэй сонсголын хойшлуулсан. Үүнд нь эгдүүцэж, ам асуусан олны хэл амнаас мултрах нэг арга энэ тавдугаар сард зөвхөн ашигт малтмал дахь газрын наймааны асуудлыг хэлэлцэнэ гэснээр саармагжиж, хэсэг зуур чих амар суугаа байх.

Ийнхүү УИХ газрын сонсголоос татгалзаж байхад харин НИТХ-д хэрүүл, магргаантай хуралдаанууд үргэлжилж байлаа. НИТХ-ын төлөөлөгч, Чингэлтэй дүүргийн Засаг дарга Н.Батсүмбэрэл хурал бүр дээр газрын наймааг шүүмжилж, шийдэлд хүрэх ёстойг шаардан, сануулсаар. Үүнийг нь Б.Эрдэнэбаяр, Б.Эрдэнэсүх, Д.Гантулга нарын төлөөлөгч нар дэмжиж НИТХ-аас анх удаагаа нээлттэй сонсгол явуулахаар болж ажлын хэсэг томилохыг НИТХ-ын дарга Ж.Батбаясгалан дэмжсэнээр 2024.05.03-ны өдрийн НИТХ-ын A/58 дугаар тогтоолоор ажлын хэсэг байгуулагдав.

Тус ажлын хэсгийг НИТХ-ын төлөөлөгч, Чингэлтэй дүүргийн Засаг дарга Н.Батсүмбэрэл ахлах бол НИТХ-ын төлөөлөгч Б.Эрдэнэсүх, Б.Эрдэнэбаяр, Д.Гантулга, Б.Одсүрэн, Д.Энхбаяр, Г.Гангамөрөн нарын төлөөлөгч нар ажлын хэсгийн гишүүнээр томилогджээ.

Улсын их хурал нь цааргалаж зугтаасан "хүрээний бузар"-ыг уудлах ажлыг НИТХ хийж байгаа нь манай улсад анх удаагаа тохиолдож байгаа үйл явдал. Хаана, хэн, хэзээ, хэрхэн газар авч, зарж, наймаалцсанаар ашиг олж, харин эсрэгээрээ хичнээн хүний эрүүл мэнд, аюулгүй байдал, эд хөрөнгөд хохирол учруулсаныг тус ажлын хэсэг нээлттэй хэлэлцүүлнэ. Үүний дараа шийдэгдэхгүй хүлээгдсэн маргаан эцэслэгдэж, хэнд юу алдсанаа эргүүлэн олж авах боломж гарч ирнэ гэдэгт найдаж нээлттэй сонсголыг нийтээрээ хүлээж ажих үлдлээ.

Ийнхүү удтал Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурал бүр дээр газрын наймааг эсэргүүцэж ирсэн Н.Батсүмбэрэл урагш нэг алхаж, газрын наймаа гэх цоллуулсан гэмт хэргийн эхлэл, сэжүүрийг нээлттэй хэлэлцүүлнэ.