Т.Цолмонсайхан
Т.Цолмонсайхан - Сэтгүүлч
2022-11-25 • 1м унших

 

Ийм нэгэн мөрт бий...

...Өчигдөр хэлсэн, хийсэн бүхэн

Өөрөө чи минь биш байсан

Зуун грамм гуай чиний минь дотор

Зочилж орчихоод дэмийрч байсан..." гэх. Товчхондоо, эл мөрт бол манай нийгмийн хэсэгхэн зурвасаас харж болох "өнгө". Тодруулж хэлбэл, уусан үедээ чи өөрийн мэдэлгүй чи биш болж хувирна. Зуун грамм гуай тархи, оюун бодлоор дамжаад үг, үйлдлийг чинь удирдаж гарна. Ийм л агуулга. Агуулга нь энгийн боловч асуудал нь өнөөгийн нийгмийн толгойн өвчин болоод удаж байна.

Сүүлийн жилүүдэд асуудал нь ч өөрөө залуужив бололтой. Олон мянган залуус амьдралаа, оюун санаагаа архиар "угжиж" байна.  Нэг татна, хоёр татна. Энэ хорвоод санаа зовних зүйлгүй мэт болж, харсан бүхэн найз болж харагдана. Харин дараагийн удаад "Одоо ганц" гэж явсаар д тоолж барамгүй олон “ГАНЦ” хоногийг архитай цуг өнгөрүүлсэн байх нь. Ийм л амьдралын эргүүлэгт орсон мянга мянган залуус бидний дунд алхаж яваа нь нууц биш.

Болгоомжлолоор эхлүүлсэн эл нийтлэлээ хэтэрхий бараантуулж яах вэ. Залуус бид ухаантай. Залуус хэмээн цохон тодотгохын учир нь, энэ нийгэмд "бугшсан" өнөө зөв мэт харагддаг болчихсон буруу хандлагуудыг өөрчилж чадах хүчтэй хүмүүс нь бид учраас тэр л дээ. Нэг л өдрийн дотор бүх зүйл өөрчлөгдөөд архигүй тайван нийгэм бий болчихгүй нь ойлгомжтой. Гэхдээ аажим аажмаар "Уухгүй бол муу" гэх хандлагаас ангижрахад бидний оролцоо чухал. Тэгвэл бид яг ямар хандлагыг өөрчлөх ёстой юм бэ гэдэгт хариулт эрье.

-ЗӨВ НЬ: Өөрийгөө хайрлах нь гэр бүлээ хайрлаж буй хэлбэр, тэднийгээ бодоод “Үгүй” гэж хэлж чаддаг байя-

Архи зүгээр л нэг УНДАА юу. Түүнийг амсаж л орхивол, дахин уу гэж дотроос ятгана, буруу зүйлд уруу татаж, бүх зүйлийг санаагаараа тушаана. Хүнийг “хүн” биш болгох шид архинд л байна. Үүнээс ч давсан нэг л үнэн бий. Үүдэж болох эрсдэлийг уусан архи чинь ч, уулгасан хүн чинь ч хариуцахгүй.

Нөгөө талдаа, өөрийгөө хайрлах нь ч соёл. Энэ бол гэр бүлээ, чамайг гэсэн хүн бүрийг хайрлаж буйн илрэл. Гэхдээ зөвөөр. Тиймээс энэ удаа хайртай бүхнийхээ төлөө “Үгүй” гэж хэлээд, хундагатай ширээг АЛГАСААРАЙ. Халуун хоол хийгээд, ширээ тойрон суугаад хөгжилдөх гэр бүл чинь таныг хүлээж байгаа. Цонхоороо хараад.

-ЗӨВ НЬ: “Арчаагүй” авир сэргэдэг гэдгээ мэддэг бол архийг АЛГАС-

"Ээж согтуудаа бид хоёрыг зоддог. Өлсөөд зах орсон. Хүмүүс хоол авч өгдөг" хэмээн ярих бяцхан охид.

"Архи олж ир гэж эхнэр, дагавар жоохон хүүхдээ гэрээсээ хөөж араас нь гутлаа шиддэг арчаагүй эр" -ийг мэдэгдсэн хөрш залуугийн яриа.

Гэхдээ энэ бүгд буруу. Чухамдаа урвуугаа харчихсан амьдрал чинь архи гээчтэй цуг оршиж байгаа цагт зөвийг юунаас хайх юм бэ. Юу гээч, согтуу ээждээ зодуулдаг бяцхан охидын ээж архи уудаггүй байсан бол тэд дулаахан гэртээ элэг бүтэн, хорвоо дээрх хэтийдсэн ачааг үүрэлгүй эрхэлж туниад суух байсан байх. Харин гутлаа шиддэг эр архины хамааралтай биш байсан бол эхнэр, хүүхдүүдтэйгээ халуун ам бүлээрээ нэг ширээн дээр тойрч суугаад үдэш бүр яриа дэлгэн, инээд наргиа тасрахгүй байх байсан ч юм билүү. Гэхдээ хэрвээ шүү дээ...

Нэг өдрийн хугацаанд дунджаар архи согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн 231 иргэн эрүүлжүүлэгддэг. Харин 231 гэх энэ тооны цаана хэдэн мянган бяцхан зүрх зодуулах вий, даарах вий хэмээн айж суугаа бол гэдгийг бодоход ч өр өвтгөм. Энд хэлэх нь, бусдыг зоддог, дээрэлхдэг, эрүүлдээ ч хэлэмгүй үгс амнаас тань урсдаг гэдгийг мэддэг, бусдаас сонсож байсан бол уух үедээ "арчаагүй" авир гаргадгаа хүлээн зөвшөөрч, архийг алгасдаг байгаарай.

-ЗӨВ НЬ: Гэрийн минь үүдээр архи барьж орж ирэх гэж байгаа бол намайг АЛГАС-

Манайхны дунд түгээмэл дэлгэрсэн ийм нэгэн буруу хандлага бий. Зорьж зочилж очоод, яриа дэлгэн суудаггүй мөртөө уусан үедээ найз минь, нөхөд минь гэж харанхуй шөнөөр архи барьж гэрт ирэх явдал. Уулзаж учрахыг үгүйсгэсэн зүйлгүй. Харин гэр бүлээрээ тайван гэгч нь амарч байх цагаар ирээд үр хүүхдийнх нь дэргэд архи ууна гэдэг бол хэтийдсэн бүдүүлэг үйлдэл л дээ. Ийм үйлдэл гэр бүлийн уур амьсгалыг тухгүй болгож орхидог нь худал биш.

Залуу минь, нэг гартаа архи бариад аль нэг найзындаа очиж ууя гэж яваа бол тэр бодлоо энэ удаад алгасаарай. Тэнд бидний хайрлаж, хамгаалах ёстой бяцхан үрс өсөж, хүмүүжиж байна.

-ЗӨВ НЬ: Жолоо барьж яваа нэгнээ АЛГАС-

Шинэ жилийн баяр хаяанд ирсэн өдрүүд. Хөлтэй, хөөртэй, баярлаж догдолсон, ийш тийш яарсан хүмүүс гудамж талбайд машинтай машингүй холхино. Гэвч энэ өдрүүдэд "Яав л гэж дээ" гэх ахархан бодолтой жолооч нар согтуу чигээрээ жолооны хүрд атгах зөрчил илт нэмэгддэг. Энэ нь зарим талаараа жолоо барьж яваа нэгнээ хүндлэл ярьж, шахах үзэгдэл элбэг буйтай холбоотой.

“Чи биднийг хүндлээд ганц л татчих”, “Бүгдийг нь уу гэхгүй ээ, зүгээр л амсчих”, “Бүгдээрээ л ууж байна” гэх мэт үгсийг хаа нэг сонсож байсан санагдаж байна уу. Шахагчдын сонгодог арга барил нь энэ. Уухгүй гэсэн нэгнээ үгээр "барьж иднэ".

"Ганц татчих” гэсэн үгнээс болж хэдэн хүн хайртай хүмүүс дээрээ очих замдаа хорвоог орхисныг хэлж мэдэхгүй. Шахагчдын хувьд "Жолоо барьж явна аа" гэх татгалзсан үгийг тань тоолгүй УУ хэмээн шавдуулах нь эрхээ эдэлж буй хэрэг юм бол тэдний нөлөөнд автахгүйгээр татгалзах нь ч таны эрх.

Гэр бүлдээ эсэн мэнд, аюул эрсдэлгүй очиг гээд жолоо барьж яваа нэгнээ алгасаж чаддаг байя, залуус аа. Хундага архин дээр тогтох хүндлэл гэж үгүй шүү дээ.

-Архитай бус хайртай бүсгүйтэйгээ болз, бор дарсыг бус аав, ээж дээрээ зориод очоорой-

Орчин үеийн залуус салбар бүрт хүч сорьж байна. Ийм байхад архинд хамаг залуу насаа даатгаад явах нь утгагүй. Тиймээс амьдралын буруу хэв маягаасаа салж, зөв дадлыг бий болгоход анхааръя.

Сайн бодоод үзвэл, бидний амьдралд архины найзаас чухал “сонголт”, архинд зарцуулахаас илүү амттай “эрүүл” хором мөч их шүү дээ. Жишээлбэл, заал ав, фитнесээр хичээллэ. Ууланд алх. Ууя гэсэн бүхэн дээр харайж очиж уух бус хайртай бүсгүйгээ болзоонд уриад, аяга кофе уунгаа яриа дэлгэ. Ажилтай гээд очиж чаддаггүй бол аав, ээжийгээ зориод нэг оч.

Бод доо. Өнөөдөр чамайг архи амсаагүйн төлөө чиний төлөө гэсэн бүхэн ямар аз жаргалтай байх бол.

ЭНЭ МЭДЭЭНД ӨГӨХ ТАНЫ ҮНЭЛГЭЭ?
Like 0 Хаха 0 0 Буруу 0 Гайхмаар 0 Харамсалтай 0 Хөөрхөн

Холбоотой мэдээ

Нийт сэтгэгдэл (0)
Мэдээлэл
ХАНГАЙ ЗОЧИД БУУДЛЫН ЭЗЭМШИГЧИД ШААРДЛАГА ТАВИЛАА
4 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
“Pepsi АЛТАН ЦОМ“ бүх оддын барилдааны шагналыг бөхчүүд рүү шилжүүлэн, ажиллаж байна
4 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
"Гэмт хэргийн хот" киноны 4-р анги өнөөдөр нээлтээ хийнэ.
4 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
ДОРНОГОВЬД АМИА АЛДСАН 12 НАСТАЙ ОХИНЫ ӨМГӨӨЛӨГЧ Л.БАТТОГТОХ МЭДЭЭЛЭЛ ХИЙЛЭЭ
5 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
ГАЛ УНТРААХ ДРОН, РОБОТ, ХУВЦАС ХЭРЭГСЛИЙГ ЭНЭ ДОЛОО ХОНОГТ ШИНЭЧИЛНЭ
5 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
“АВЛИГА, АЛБАН ТУШААЛЫН ГЭМТ ХЭРЭГТ ХОЛБОГДСОН АЛБАН ТУШААЛТНЫ ГЭМТ ХЭРГИЙГ ХААЛТТАЙ ХЭЛЭЛЦЭХГҮЙ ГЭХ ХУУЛИЙН ӨӨРЧЛӨЛТ ЯРИГДАЖ БАЙГАА“
5 цагийн өмнө • 1м унших
Гадаад мэдээ
Солонгосын "анхны бөгөөд хамгийн том" секс фестиваль цуцлагджээ
5 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
10 хүн тутмын гурав нь бүрэн тоноглогдсон хувцастай
6 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
МОНГОЛЫН БОКСЫН ХОЛБООНООС МЭДЭГДЭЛ ГАРГАЛАА
6 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
ЗГ: “20 минутын хот” бодлогыг хэлэлцэж батлав
6 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Чингэлтэй дүүргийн бүх хороог теле камерын хяналтад бүрэн авснаар гэмт хэргийн дуудлага мэдээлэл 41.4 хувиар буурчээ
6 цагийн өмнө • 1м унших
Гадаад мэдээ
ГЕРМАН: Хятадын тагнуул байж болзошгүй гурван хүнийг баривчилжээ
6 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
"Ногоон автобус"-ны гэх хэргийн шүүх хурал тавдугаар сарын 20-н хүртэл хойшлогдов
7 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Н.Батсуурь аварга бүх оддын барилдааны зохион байгуулагчдыг шагналаа өгөхийг шаардав
7 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Сургуулийнхаа 4 давхрын цонхоор унасан охины биеийн байдал хэвийн байна
7 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
"Монгол, Тайландын иргэд харилцан визгүй зорчих хугацааг 60 хоног болгоно"
7 цагийн өмнө • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Хулгайчыг хамгаалдаг цагдаа
8 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Ихэнх нутгаар нойтон цас, бороо орж шуурна
9 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан үргэлжилж байна.
9 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
УДШ нэр дэвшигчдийн лавлагааг олгож эхэллээ
9 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Хүчит шонхор, Дэнжийн 1000 захад борлуулагдаж буй махны үнэ
10 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Аргын тооллын 24, Буд гараг. Билгийн тооллын 16
10 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
"Энэ онд Орбит, Тахилт, Найрамдал, Баянхошууны замыг бүхэлд нь засварлана"
10 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ КОМИССЫН ДҮРЭМД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРЛАА
22 цагийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Хайлаастын зам тээврийн ноцтой осол: Гурван удаагийн хагалгаанд орсон эмэгтэй ухаан оржээ
2024-04-23 • 1м унших
Мэдээлэл
Монгол, Оросын хилийн таван боомтыг түр хаана
2024-04-23 • 1м унших
Мэдээлэл
Монгол улсын шигшээ баг Ази тивийн холимог багийн ангилалд мөнгөн медаль хүртлээ
2024-04-23 • 1м унших
Мэдээлэл
Улаанбаатараас Төв Хятад руу анх удаа шууд нислэгтэй боллоо
2024-04-23 • 1м унших
Мэдээлэл
Эрт илрүүлэх үзлэгийн насны багцуудад ямар үзлэг, оношилгоо, шинжилгээ багтдаг вэ?
2024-04-23 • 1м унших
Мэдээлэл
Польш улс нутаг дэвсгэртээ НАТО-ын цөмийн зэвсгийг байрлуулахыг хүсч байна
2024-04-23 • 1м унших
Бүгдийг үзэх
Сэдвийн мөрөөр
1900 хүүхдийг хохироож, аюулгүй байдалд нь заналхийлж буй Д.Бат-Эрдэнэ гэж хэн бэ?
2024-04-09 • 1м унших
Мэдээлэл
Г.Ундармаа сонгуульд нэр дэвшихээр, багаа бүрдүүлж эхэлсэн үү?
2022-11-18 • 1м унших
Мэдээлэл
Г.Тэмүүлэн: Орон сууцны урьдчилгаа төлбөрийг даатгалын баталгаагаар шийдвэрлэх боломжтой болно
2022-11-18 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
Дамжингийн Бат-Эрдэнийн шунал хүүхдүүдийн нар үзэх эрхийг хаав
2024-04-23 • 1м унших
Мэдээлэл
С.Янжинсүрэн: Ковидыг барьж, барьж алдах үед өрөөндөө ороод, хаалгаа түгжээд уйлж байсан
2022-10-03 • 1м унших
Мэдээлэл
Монголчууд аюулт өвчин биш архины өмнө хүчин мөхөстөж байна
2022-11-21 • 1м унших
Мэдээлэл
“Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын төслүүдэд 39 мянган инженер, техникийн ажилтан шаардлагатай байгаа гэв
2022-11-26 • 1м унших
Ярилцлага
А.Амарбаясгалан болон түүний 3 хүүг байртай болгохоор хандивын аяныг үргэлжлүүлж байна
2 Сарын өмнө • 1м унших
Гадаад мэдээ
Ахмад геологич: Дайны үлдэгдэл дээр боссон геологийн салбар Монголын хөгжилд түүхэн гавьяатай
2022-07-26 • 1м унших
Сэдвийн мөрөөр
СЭДВИЙН МӨРӨӨР: "УБТЗ" ХНН-д бугшсан авлигын сүлжээ
2023-01-18 • 1м унших
Шууд
Гурван хүүгийн аавд туслах ХАНДИВЫН АЯНД нэгдэхийг уриалж байна
2024-02-23 • 1м унших
Мэдээлэл
Өнөөдөр “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн ногдол ашиг тараахыг шаардаж мэдээлэл хийнэ
2023-10-05 • 1м унших
Мэдээлэл
YELLOW NEWS: Э.Бат-Үүл МАН-д "доль үсрэв"
2022-11-23 • 1м унших
Шууд
ШШГЕГ: Н.Өнөрцэцэг Хөгжлийн банкны хэрэгт холбогдсон нэг ч хоригдогчтой таараагүй, уулзуулаагүй
2023-12-15 • 1м унших
Шууд
Ц.ДОРЖХАНД: 5.2 сая тонн нүүрс алга болсон буюу 2.5 их наяд төгрөгрийн хулгайн асуудал ил гарч ирж байна
2023-12-18 • 1м унших
Шууд
Ж.ГАНБААТАР: Шатахуун хангалттай байгаа. Иргэд оочир, түгжрэл үүсгэхгүй бол хэвийн болчихоно
2023-12-18 • 1м унших
Мэдээлэл
Өөртэй итгэлтэй хүн: “Уучлаарай, би уудаггүй”
1 Жилийн өмнө • 1м унших
Мэдээлэл
Б.АЗЖАРГАЛ: БИ ӨӨРИЙНХӨӨ ХӨРӨНГӨӨР ӨӨРТӨӨ ТОХИРСОН БАЙШИН БАРЬСАН
2023-03-30 • 1м унших
Мэдээлэл
УИХ-ын гишүүн Ш.Адьшаа "МоЭнКо" ХХК-ийг С.Бямбацогт сайдтай нэгдмэл ашиг сонирхолтой гэв
2023-12-29 • 1м унших
Мэдээлэл
С.Бямбацогт сайдын "нүүрсний хулгайн" хэргийг Б.Энхбаяр сайд нуун дарагдуулсан уу?
2023-12-28 • 1м унших
Бүгдийг үзэх