Дэлхийн 140 гаруй улс орон боловсролын хувьсан өөрчлөлт, ирээдүйн боловсролыг дахин төлөвлөх талаар зөвлөлдөж байна. Энэ цаг үед манай улс мөн “Хувьсаж буй боловсрол” үндэсний хэлэлцүүлгийг хийж байгаа юм.

Энэ үеэр НҮБ-ын Суурин зохицуулагч Тапан Мишрагаас боловсролын салбарын өөрчлөлт, шинэчлэлтийн асуудлаар зарим зүйлийг тодрууллаа.

-“Хувьсаж буй боловсрол” сэдвийн хүрээнд томоохон хэлэлцүүлэг өрнөж байна. Хэлэлцүүлгээс ямар үр дүн хүлээж байна?

-Бид өнөөдрийн хэлэлцүүлэгтээ боловсролын салбарын шинэчлэлт өөрчлөлт, хувьсалыг хамгийн үр дүнтэйгээр хэрхэн, яаж зохион байгуулах талаар ярилцаж байна. Энд боловсролын салбарын бүхий л байгууллага, салбар нэгжүүд оролцож байгаагаараа онцлог юм.

Хоёрдугаарт, энэ шинэчлэлтийг хийхийн тулд боловсролын салбараа шинэчлэх ёстой. Ялангуяа багш нарын боловсрол, дижитал шилжилт өөрчлөлт, шинэ технологийг ахицтай түвшинд аваачих талаар тодорхой шийдлүүдийг эрэлхийлж байна.

Гуравдугаарт, ковид цар тахлын улмаас үүдэлтэй боловсролын салбарын хүндрэл, цаашдаа гарч болох хүчин зүйлүүдэд бэлэн байхын тулд дижитал шилжилтийг нэвтрүүлэх талаар ярилцаж байна. Мэдээж танхимын сургалт үргэлжлэн явагдах ч дижилтал шилжилтийг давхар хослуулан явахаас өөр аргагүй. Тиймээс боловсролын салбарт хоцрогдлыг яаж арилгах, дэлхийн хэмжээний өндөр чанартай боловсролыг дижитал шилжилтээр хэрхэн, яаж дамжуулж олж авах шийдлийг хайж байна.

Хувьсал өөрчлөлт гэдэг маань бага зэргээр хэлбрээ өөрчилсөн төдий зүйл биш. Тухайлбал, авгалдайнаас эрвээхэй болох бүх л бүтэн шинэчлэлт өөрчлөлтийн үйл явцыг хэлнэ. Тэгэхээр бид хувьсаж буй боловсрол гэдэг дээр “цогц өөрчлөлт, шинэчлэлтийг боловсролын салбарт хийгдсэн байх”-аар харж байгаа. Тиймээс БСШУЯ-ны удирдлага манлайллаас эхлээд бүх талын оролцогч, хөгжлийн түншлэл, төрийн бус байгууллагууд, хүүхэд залуучууд, багш сургагч нарын оролцоо хүчин чармайлттайгаар хувьсал өөрчлөлтийг хийх юм.

Тавдугаарт, улс төрийн хүсэл эрмэлзэл, манлайлал байх ёстой. Монгол Улс боловсролын салбарт өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийхэд  төр засаг  бэлэн байх, цаашлаад хүсэл эрмэлзэлтэй байвал Монголын Засгийн газрын хүчин чармайлтыг НҮБ, Юнеско бүхэлдээ  дэмжихэд бэлэн байх болно. Ингэснээр энэхүү хэлэлцүүлэг, чуулганаас гарах бүх үр дүн, санал санаачлагууд есдүгээр сард болох НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн дээд хэмжээний уулзалтад танилцуулагдах юм.

Монгол Улсад боловсролын салбарын хувьсалт, өөрчлөлтийг түргэн хугацаанд хийснээрээ хүүхэд залуучуудын гэрэлт ирээдүй боловсролын үр дүнд бий болно гэдэгт итгэлтэй байна. Мөн Монгол Улс боловсролын хувьслаараа дэлхийн бусад орнуудад үлгэр жишээ болохуйц өөрчлөлтийг хийгээсэй гэдэг хүсэлтэй байна. Ингэснээр “Алсын хараа 2050”, “Тогтвортой хөгжлийг дэмжих” хөтөлбөрт тавигдсан нэгдүгээр зорилго буюу чанартай боловсролыг бүх нийтэд олгох зорилтдоо хүрэх юм.

Ерөнхийдөө хэлэлцүүлгээс дээрх таван үр дүнг хүлээж байгаа.

-Ер нь Монголын боловсролын салбарт нэн тэргүүнд ямар өөрчлөлт, шинэчлэлтийг хийх хэрэгтэй гэж харж байгаа вэ?

-Өөрчлөлт гэдэг зүгээр нэг хэлбэр өөрчлөх явдал биш гэж дээр дурдсан. Тэгэхээр өөрчлөлтийг системээр нь  хийх хэрэгтэй. Тухайлбал, хүүхдүүдэд өгч байгаа боловсролыг хэн зааж байна, хүүхдүүд түүнийг нь хэрхэн яаж хүлээж авч байна энэ бүгдийг цогцоор нь харж бүхэлд нь өөрчилж шинэчлэх учиртай. Ингэснээр цаашдаа сургууль бол зөвхөн боловсрол олгодог институц байхаас гадна залуучуудын оюуныг,  үзэл бодлыг бүхэлд нь өөрчлөх бүтэц болж хувирна.

Бид дэлхийн иргэдийг төлөвшүүлэх хэмжээний системийн өөрчлөлтийг өнөөдөр ярилцах ёстой. Үүний үр дүнд нь ирээдүйн илүү хүртээмжтэй, тогтвортой боловсролын салбарыг  бэхжүүлэх болов уу гэсэн хүлээлттэй байна.