Өвөлжилтийн бэлтгэл, арга хэмжээний явцтай танилцах өргөтгөсөн хуралдааны үеэр гэр хорооллын айл өрх орон сууцны дулаалга, агаарын бохирдол автозамын түгжрэлийг бууруулах бэлтгэл ажлыг нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн салбар, ногоон хөгжил болон агаар, орчны бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч А.Амартүвшин танилцууллаа. 

Тэрээр, "Агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр энэ өвөл хагас кокс, шахмал түлшийг оруулж ирэх төлөвлөгөөтэй явж байгаа. Үүнийхээ хэрэгжилтийн хүрээнд гэрээ байгуулалтын шатандаа явж байна. Гэрээ өнөө маргаашийн дотор байгуулж, импортоор оруулж ирэх асуудлыг ярьж байна.  

Нийтдээ энэ өвөл 306 мянган тонн хагас кокс оруулж ирэхээр гэрээ байгуулж байгаа. Шахмал түлшний хувьд 40 мянган тонныг бэлтгээд, нийтдээ 400 мянган тонн шахмал түлш энэ жил хэрэглэхээр төлөвлөсөн.

Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлын 28.9 хувь нь 800 мянга гаруй автомашинаас ялгарч буй. 55.6 хувь нь гэр хорооллын 174,976 өрхийн яндангаас гарч байна. Энэ судалгааг ЖАЙКА-тай хоёр жилийн өмнө хийсэн. Энэ жил ЖАЙКА-тай хамтраад дахин шинэчилж хийхээр төлөвлөж байна. 15.5 хувь нь бусад эх үүсвэр, тухайлбал ДЦС зэрэг газруудаас гарч байна.

2025 оны долоодугаар сарын 22-нд Байгаль орчны сайд болон Нийслэлийн Засаг даргын хамтарсан захирамжаар нийслэлийн агаарын чанарыг сайжруулах бүсийг шинэчлэн тогтоосон. Ногоон бүсэд 103,090 өрх орсон. Эдгээр өрхүүд түүхий нүүрс хэрэглэхгүй гэсэн стандарт тавьж ажиллаж байгаа.

Энэ жил Улаанбаатарт хийн халаагуурыг нэвтрүүлэх гэж байна. Нийтдээ 2025 онд таван хорооны 5000 өрхөд суурилуулна. Чингэлтэй дүүргийн 13 дугаар хороонд 1500 гаруй, 10 дугаар хороонд 1100 гаруй, 11 дүгээр хороонд 920 айл, Баянгол дүүргийн 16 дугаар хороонд суурилуулах төлөвлөгөөтэй байна.

Нийтдээ 3361 сууц буюу байшинд амьдарч байгаа айлууд, мөн 1468 гэрт амьдарч буй өрхийг хийн системд холбохоор төлөвлөсөн. Судалгаагаар тухайн таван хороонд амьдарч байгаа 5000 өрхийн 77 хувь нь монгол гэрт, 79 хувь нь байшинд амьдардаг өрхүүд дулаан алдагдалтай байгааг тогтоосон. Ялангуяа гэрт амьдардаг айлууд хаалга, хаяагаараа хамгийн их дулаан алддаг. Тиймээс бид өрхийн дулаалга, сууцны дулаалгын ажлыг эхлүүлээд явж байна. Энэ долоо хоногоос 1500 айлын гадна фасад, дээврийн хөндийн дулаалгыг нийслэл хариуцаж, цонх хаалга зэрэг дотоод дулаалга дээр айл өрх өөрсдөө оролцоно. 

Мөн 3000 айлд хийн халаагуур зуухыг тавихаар төлөвлөсөн. БНХАУ-ын "Haier" болон "Hisense" компаниудтай гэрээний шатанд явж байгаа. Аравдугаарсарын 1 гэхэд айл өрхүүдэд суурилуулж дуусгах төлөвлөгөөтэй. Тус компани зөвхөн монголчуудад зориулж буюу монголын эрс тэс уур амьсгалд тохирсон зуухыг үйлдвэрлэх юм.

Нийслэлийн ИТХ-ын тогтоолоор хийн хэрэглэгч өрх бүрд галлагааны улиралд 900 мянган төгрөгийн урамшуулал олгохоор болсон. Судалгаанд орсон 5000 өрхийн 80 хувь нь хийн хэрэглээнд шилжихэд бэлэн гэж хариулсан. Шахмал түлшний хувьд есдүгээр сард 51 мянган тонн, аравдугаар сард 60 мянган тонн, арваннэгдүгээр сард 60 мянган тонн, арванхоёрдугаар сард 51 мянган тонн нийлүүлж, нийтдээ 306 мянган тонныг оруулж ирнэ. Үүнийг Тавантолгойн шахмал түлштэй хамт нийлүүлнэ.

Эдгээр арга хэмжээг хэрэгжүүлснээр Улаанбаатар хотын агаарын бохирдлыг хамгийн багадаа 30 хувиар бууруулах боломжтой гэж тооцож байна. Ингэснээр нүүрстөрөгчийн дутуу исэл, хүхрийн давхар исэл, тоосонцор зэрэг гол бохирдуулагч үзүүлэлтүүд буурна. Хагас кокс болон хийн хэрэглээ рүү шилжсэнээр нийслэлийн агаарын бохирдол нийтдээ 26 хувиар, гэр хорооллоос үүдэлтэй бохирдол 45-50 хувиар буурна гэж төлөвлөж байна" гэлээ.