Нүүрсний хулгайн асуудлыг анх илчилж, УИХ-аас тогтоол гаргуулан Хянан шалгах түр хороог анх байгуулж байсан Ш.Адьшаа гишүүн дахин шүгэл үлээж, Тавантолгойн ордтой эн зэрэгцэхүйц нөөцтэй Хөшөөтийн бүлэг ордод эзэн суусан “МоЭнКо” ХХК УИХ-ын гишүүн, ЗТХ-ийн сайд С.Бямбацогт нарын хамаарал, нэгдмэл ашиг сонирхлыг илчиллээ.

“МоЭнКо” компани нь Хөшөөтийн ордыг орон нутгаас авахдаа Ховд аймагт 34 мегаваттын хүчин чадалтай цахилгаан станц, кокс, хагас коксын үйлдвэр барина гэж гэрээндээ тусгасан ч бариагүй аж. АН засгийн эрх барьж байх үеэд тус компанитай уг асуудлаар хэлэлцэж, 10 сая тонн нүүрсний нөөцийг Ховд аймгийн ард иргэдэд эзэмшүүлэхээр тохирсон ч 2016 оны сонгуулиар МАН ялснаас хойш уг асуудал замхарчээ.

Ш.Адьшаа гишүүн өнөөдөр дээрх фактуудыг илчиллээ.

Гаалийн бүртгэлгүй 1.7 сая тонн нүүрсний дуулиан

Монгол Улсын хилээр 5.2 сая тонн нүүрс гаалийн бүрдүүлэлтгүй гарсан асуудал олон нийтийн анхаарлын төвд байгаа билээ. Тэгвэл энэ тоо хэмжээ 6.9 сая тонн байсан бөгөөд шалгалтын хүрээ хумигдаж,  зөвхөн Тавантолгойг хэлэлцэх болсонтой холбоотойгоор 1.7 сая тонн нь хасагджээ.

Хянан шалгах түр хорооны шалгалтын тайлангаас... 

УИХ-аас байгуулсан анхны Хянан шалгах түр хорооны тусгай шалгалтын сэдэвт Ханги, Мандал, Байтаг, Замын-Үүд, Гашуусухайт, Ярант, Бичигт, Шивээхүрэн боомтууд болон Алтанбулаг, Цагааннуурын чөлөөт бүсийн асуудал багтсан бөгөөд нотлох баримтуудыг цуглуулж, зөрчлийг баталгаажуулсан асуудлууд ч байсан аж. Гэвч сүүлд Түр хороо шинэчлэгдсэнээс хойш шалгалтын хүрээ хумигдаж, 6.9 сая тонн гэдэг тоо алга болж, 5.2 сая тонн гэдэг тоо зарлагджээ. Үлдсэн 1.7 сая тонн нь бусад боомттой холбоотой.

Тэдгээрээс хамгийн ноцтой нь Ховд аймагт байх Булган буюу Ярантын боомт, тус боомтоор нүүрсээ гаргадаг Хөшөөтийн уурхайтай холбоотой асуудал байжээ. Тодруулбал, дээрх боомт, ААН-д асуудал байгаа гэдгийг Түр хорооныхон шалгалтаар явж тогтоосон аж.

Б.БЕЙСЕН /УИХ-аас анх байгуулсан Хянан шалгах түр хорооны гишүүн/

“Ховд, Цагааннуурын боомтоор явсан. Хөшөөтийн уурхайг шалгасан. Булган боомттой холбоотой тодорхой баримт шинжээчид өгсөн. Маш их хэмжээний баялаг алдагдаж байхад шинжээч тухайн үед ажлыг сайн хийнэ гэсэн хэрнээ хариуцлагагүй ажилласан. Тайланг нь сонсмоор байх юм. Ядахдаа тайлангаа ажлын хэсэгт өгч болно шүү дээ. 50-60 сая долларын нүүрс хилээр гарсан, хулгайгаар.

...Том ордоо гадаадын хөрөнгө оруулалттай компанид өгчихсөн байтлаа бид нарыг шахдаг. Хөрс хуулалтаар зовоож байна гээд ярьж байна”

УИХ-ын гишүүн Г.Ганболдоор ахлуулсан “Хилийн боомтуудаар ачаа тээвэр, нүүрс нэвтрүүлэх болон чөлөөт бүсийн үйл ажиллагаанд учирч байгаа хүндрэлийг шалган тогтоох” УИХ-ын Түр хорооны хуралдаанд /2023.06.27/ хэлсэн үгээс.

“МоЭнКо” нь “Баруун хязгаарын Тавантолгой” гэгддэг, Хөшөөтийн нүүрсний ордыг эзэмшин үйл ажиллагаа явуулдаг, салбарын томоохон ААН-үүдийн нэг. Гэхдээ Монгол Улс бүртгэлгүй гараад явчихсан 1.7 сая тонн нүүрснийхээ араас явах ёстой. Нэгбүрчлэн хөөж, дахиж гаргах арга замыг нь таслан зогсоох учиртай.

Б.Бейсен гишүүний хэлснээс үзэхэд, хулгайлагдсан 1.7 сая тонн нүүрсний лавтай 50-60 сая ам.долларт ногдох хувь нь Булган боомт, Хөшөөтийн уурхайд олборлолт хийдэг “МоЭнКо” компанитай холбоотой болохыг УИХ-аас байгуулсан Хянан шалгах түр хороо олж тогтоожээ.

Тиймээс дараагийн сонсголыг энэ асуудлаар хийх санаачилгыг гаргаж байна. Хөшөөтийн орд нь улсын төсвийн хөрөнгөөр хайгуул хийгдэж, анхны нөөц нь тогтоогдсон, нөөцийн хувьд Тавантолгойтой ойролцоо буюу шинээр тогтоогдох боломжтой нөөцийг тооцож үзвэл илүү гарч ч мэдэх орд. Энэ аварга ордын хувийн хэвшилд шилжсэн үйл явц, улс төрийн хамаарлын талаар бид мэдээлэх болно.

Б.Бейсен: Хөшөөтийн уурхайг шалгасан. Булган боомттой холбоотой тодорхой баримт шинжээчид өгсөн. 50-60 сая долларын нүүрс хилээр гарсан, хулгайгаар

УИХ-ын Түр хорооны хуралдаан /2023.06.27/