-“Ажнай” Д.Бат-Эрдэнэ АЙМАГТАЙ болжээ-

Дээрээ суудлаа олохгүй бол, доороо гүйдлээ олохгүй гэдэг үгийг төрийн албаны хурган дарга нар “жинхэнэ” нотолж буй. Саяхан Баянгол дүүргийн удирдлагуудын зохиомол компани үүсгэж, ахан дүүсээрээ нийлэн тендер “хусдаг” асуудал дэлгэгдэж, хууль шүүхийн өмнө очсон. Тэгвэл яг үүнтэй адил хэрэг Өмнөговьд өрнөж байна.

CHECK.MN сайт “УЛС ТӨРЧДИЙН УРГИЙН МОД” буландаа Өмнөговь аймгийн Засаг дарга Р.Сэддоржийн “гар, хөл”-үүд хийгээд ХУУЛЬ ЗӨРЧСӨН ҮЙЛДЛҮҮД-ийг дэлгэж байна.

Уул уурхайд түшиглэсэн Өмнөговь аймгийн Засаг ноён болохыг хүсэгчид олон бий. Хэн сайн ар тал сайтай, ов мэхтэй, “хэний хааны” цүнхийг сайн барьж гүйсэн нь тус албанд томилогддог гэхэд хэлсдэхгүй. Угтаа баялагтаа жинхэнэ эзэн сууж, буйр заах хүн энэ аймагт нэн чухал ч бодит байдал дээрээ хэрэгжиж чаддаггүй.

Өнөөгийн Засаг дарга Р.Сэддорж л гэхэд “Ажнай” Д.Бат-Эрдэнийн хүн. Тэр утгаараа Д.Бат-Эрдэнийн бизнес тус аймагт цэцэглэж байгаа. Тэгвэл Р.Сэддорж Засаг даргын тамгын газар болон төрийн бусад хэлтэс, газарт өөрийн хамаарал бүхий хүмүүсээ томилж, “хөл хийх” болжээ.

“Хөл хийх” гэдэг нь улс төрчдийн сонгуульд ялмагцаа тойргийнхоо булан, тохой бүрд өөрийн хүмүүсээ томилж, сүлжээ үүсгэдэг албан бус нэр томъёо юм.

Тухайлбал, Р.Сэддоржийн “баруун гар” гэгдэх Ц.Амартөгс аймгийн Тамгын газрын даргын албыг хашиж байна. Үүнийхээ хажуугаар тэрбээр орон нутаг дахь Төрийн албаны салбар зөвлөлийн даргын албыг давхар хашдаг. Энэ утгаараа төрийн албанд томилогдож байгаа алба хаагчдаас хэнийг авах, авахгүйгээ шийддэг. Түүний албан тушаалын эрх, ямба ийм.

Тэгвэл энэ хүн Төрийн албаны тухай хуулийг зөрчиж албан хаагчдыг ажилд авч, чөлөөлж, өөр албанд эгүүлэн томилдог гэдгийг эх сурвалж мэдээллээ.

Цөөн баримт дурдахад, Тус аймгийн Худалдан авах ажиллагааны газрын дарга нь Э.Өлзийжаргал. Түүний мэргэжилтэн С.Одонтуяа, Г.Ууганцэцэг, Б.Гантулга нар нь Төрийн албаны шалгуурт тэнцээгүй атал мөн хууль бусаар томилогджээ. Худалдан авах ажиллагааны газар бол тухайн аймгийн бүхий л тендер, төсөлт арга хэмжээг зохион байгуулж, шийддэг. Үүнийг мэдэхгүй хүн байхгүй болов уу.

Түүнчлэн Засаг ноёны “баруун гар”-аас гадна ах дүү, төрөл садангуудаас нь удирдах албанд томилогдсон байдаг. Тодруулбал,  аймгийн Орон нутгийн өмчийн харилцааны газрын дарга Б.Гантулга гэгч Засаг дарга Р.Сэддоржтой садангийн холбоотой гэдгийг нутгийн иргэд хэлдэг.

Зарим аймагт газар, хэлстийн дарга нар мэргэжлийн бус, шаардлага хангаагүй гэх маргаан гарч, түүнийг хуулийн дагуу чөлөөлж байдаг ч Өмнөговь аймагт бол газар, хэлтэс, албаны даргаасаа эхлээд мэргэжилтнүүд нь хүртэл багаараа хууль бусаар ажиллаж байгаа нь эрхгүй анхаарал татна.

Төрийн албыг энэ мэт төрлийн эсхүл ашиг сонирхол нэгт нөхдийн үүрлэдэг газар болгох нь зүйд хэр нийцэх вэ?

Хэн дуртай нь дарга болоод мэргэжлийн бус, ажлын туршлагагүй, хамаарал бүхий этгээдээ ажилд авсаар байвал шударга бусын эсрэг тэмцэж, хууль хүн бүрд тэгш үйлчилдэг нийгмийг бүтээхээ амласан Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Засгийн газрын амлалт үлгэр болох биз ээ. Иймд улс төрчид ураг төрлөөрөө хөлжиж, татвар төлөгчдийн мөнгөөр “гараа угаадаг” энэ байдлыг хууль, хяналтын байгууллагынхан анхааралдаа авч, зохих арга хэмжээг авна уу.

Check.mn сайт Р.Сэддорж ба түүний нөхдийн талаарх баримтыг “Улс төрчдийн ургийн мод” буландаа үргэлжлүүлэн мэдээллэх болно.

Ташрамд сануулахад, Р.Сэддоржийн хувьд "Тавантолгой" ХК-ийн захирлаар ажиллаж байсан бөгөөд Эрүүгийн хуулийн 17.4, 2.1т заасны дагуу Албан тушаалын байдлаа ашиглаж хөрөнгө завшсан хэрэгт шалгагдаж байсан юм. Тодорхой хэлбэл, Түүнийг ерөнхий нягтлан бодогч Г.Шүрэнхишигтэйгээ нийлж, “Номин даатгал” ХХК-аас урамшуулал нэрээр их хэмжээний мөнгө авсан гэх хэргийг 2019.03.04-ний өдөр прокурорын байгууллагаас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.4-2.1, 18.6-1, 22.4-1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн байдаг. Уг хэргийг Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын шүүхээс 2020.03.04-ний өдөр прокурорт буцаасан. Ийнхүү нэмэлт мөрдөн байцаалтад шилжсэнээр замхран одсон юм. 

18.6.1: Гэмт хэргийн улмаас олсон хөрөнгө, мөнгө, орлого гэдгийг мэдсээр байж түүнийг авсан, эзэмшсэн, ашигласан; түүний хууль бус эх үүсвэрийг нь нуун далдлах, гэмт хэрэг үйлдэхэд оролцсон аливаа этгээдэд хуулийн хариуцлагаас зайлсхийхэд туслах зорилгоор өөрчилсөн, шилжүүлсэн; түүний бодит шинж чанар, эх үүсвэр, байршил, захиран зарцуулах арга, эзэмшигч, эд хөрөнгийн эрхийг нуун далдалсан бол зургаан сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас нэг жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

22.4-1: Хахууль өгөгчийн ашиг сонирхлын үүднээс албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлсний хариуд, эсхүл хэрэгжүүлэхийн тулд шууд, эсхүл бусдаар дамжуулан хахууль өгөхийг шаардсан, авсан бол нийтийн албанд томилогдох эрхийг хоёр жилээс таван жил хүртэл хугацаагаар хасаж хоёр мянга долоон зуун нэгжээс арван дөрвөн мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

Уг нь тэрбээр ийм зүйл ангиар эрүүгийн хэрэг үүсгэгдэн шалгагдаж байсан билээ. Тэрчлэн "алдарт" 268 тонн нүүрс алга болсон хэрэгт холбогдсон ч хамааралгүй гээд уснаас хуурай гарсан байдаг.