Хэдхэн хоногийн өмнө ХНХ-ын сайд Д.Сарангэрэл "улны" гэх үгийг хэлснийхээ төлөө сайдын суудлаасаа огцорч энэ долоо хоногт тус үгийг амтай болгон нь аль муухай жишээн дээр ашиглаж байна. 

Амьжиргааны түвшний хамгийн доод хязгаарыг "улны" хэмээн нэрлэдэг гадаадын жишээг иш татсан нь өдгөө олон нийтийн хамгийн их эгдүүцэж байгаа сэдэв болов. Үүнээс улбаалаад огцорсон сайдаасаа эхлээд улс төрийнхөн Монголчуудын амьжиргааны түвшинг "таагүй" байгаа талаар байр сууриа өөр өөрийнхөөрөө мэдэгдэж, сэтгэл эмзэглэж байгаа мэт жүжиглэсэн долоо хоног өнгөрч байна. 

Сонгуулийн үеэр хамгийн ихээр ашиглагдаж, сонгогчдоосоо оноо авдаг сэдэв бол яах аргагүй ядуурлыг бууруулна, ажлын байрыг нэмэгдүүлнэ, жижиг дундаас эхлээд иргэдийн бизнесийг дэмжих таатай бодлого баримтлана гэх мэт чихэн дээр цэцэг бүү хэл цэцэрлэгт хүрээлэн ургамаар мөрийн хөтөлбөрүүд яригддаг. Эцэстээ сонгууль дуусахад эдгээр агуулга бүхий мөрийн хөтөлбөрүүд намрын цэцэг шиг хагдраад хаа нэг тийшээ алга болчихдог харамсалтай. 

Нөхцөл байдлыг дээрдүүлэх алхам хийхээр амлалт өгсөн хүмүүс өдгөө улам дордуулж иргэдийн бизнес эрхлэх бүх боломжийг хясан боогдуулж, эрх мэдлээрээ далайлган булаадаг "том машин" хөдөлж замдаа таарсан хувийн хэвшлийнхэнийг хайр найргүй хэмхчин дайрч эхэллээ.

Үүний нэг жишээ “Дарханы арьс ширний цогцолбор” бүтээн байгуулалтыг тойрсон дуулиан юм.

Тэгвэл хэд хоногийн өмнө тус компанийн зүгээс ХХААХҮ-ийн сайд асан З.Мэндсайхан, тус яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Жамбалцэрэн, Хөнгөн үйлдвэрийн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга М.Дондогдорж нарыг албан тушаалаа ашиглаж, бусдад давуу байдал бий болгож хохирол учруулсан гэх үндэслэлээр Авлиагтай тэмцэх газарт шалгуулахаар өгсөн байна.

Тодруулбал, дээрх албан тушаалтнуудыг Засгийн газрын 185, 234 дүгээр тогтоолууд, компанийн дүрэм болон холбогдох хууль тогтоомжид заасан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа зориуд хэрэгжүүлэхгүйгээр үл барам төслийн дэд бүтцийг гацааж, эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, зориуд “Дарханы арьс ширний цогцолбор” төсөлтэй ижил төрлийн үйлдвэр барьж, хууль бус тендер зарлаж байгаа асуудлыг шалгуулахаар өгчээ. Мөн ижил төстэй үйлдвэр гэгдэж буй УИХ-ын гишүүн С.Даваасүрэнгийн лоббигоор баригдах гэж буй “Дархан арьс ширний цогцолборын бүтээн байгуулалт” ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Ц.Гансүхийг шалгуулах хүсэлт гаргасан аж.

Ц.Гансүхийн тухайд өмнө нь Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын Засаг даргаар ажиллаж байсан бөгөөд С.Даваасүрэнгийн томилуулсан ойрын хүн нь гэгддэг. Уг гомдолд “Хөдөө аж ахуйн гаралтай түүхий эдийг боловсруулах, энэ салбарыг хөгжүүлэх зорилгоор 2018 онд “Дархан Арьс ширний цогцолбор” ХХК-г байгуулж, Дархан-Уул аймгийн Дархан суманд 180 га газарт Дархан арьс ширний цогцолбор төслийн бүтээн байгуулалт, инженерийн дэд бүтцийн болон шугам сүлжээний ажлууд, барилга байгууламжийн ажлууд явагдаж байсан юм. Одоогийн байдлаар төслийн үндсэн таван дэд бүтцийн ажил нийт 47 хувийн гүйцэтгэлтэй ба уг дэд бүтцүүдээс гадна бүтээн байгуулалтууд хийгдсэн бөгөөд нийтдээ 54.4 тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалтын ажил боссон байгаа бөгөөд үүнийг “Дархан Арьс ширний цогцолбор” ХХК нь Хөгжлийн банкны зээл болон өөрийн хөрөнгөөр санхүүжүүлээд явж байсан билээ. Улмаар Монгол Улсын Засгийн газрын 2020 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн “Төрийн өмчит хуулийн этгээд байгуулах тухай” 185 дугаар тогтоолоор Дархан арьс ширний цогцолбор төслийн дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажил, эзэмшил, ашиглалтыг хариуцах “Дархан арьс ширний цогцолборын бүтээн байгуулалт” төрийн өмчит хязгаарлагдмал хариуцлагатай компани (ДАШЦББ ТӨХК)-ийг байгуулж, тус компанийн хувьцаа эзэмшигчийн эрхийг хэрэгжүүлэгчээр Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам (ХХААХҮЯ)-ыг тогтоосон байдаг. Дараа нь Засгийн газрын 2020 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдрийн “ДАШЦББ ТӨХК-ийн Дүрэм батлах тухай” 234 дүгээр тогтоолоор баталсан “Дархан арьс ширний цогцолборын бүтээн байгуулалт” ТӨХК-ийн Дүрмийн Тав дахь хэсгийн 5.1-д Компанийн үндсэн зорилт нь Дархан арьс ширний цогцолбор төслийн дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажил, эзэмшил, ашиглалтыг хариуцаж, цогцолборт байгаа үйлдвэрлэгчдийг дэд бүтцээр тасралтгүй, найдвартай бүрэн ханган, эдийн засгийн үр ашигтай ажиллуулах гэж заажээ. Өөрөөр хэлбэл ДАШЦББ ТӨХК нь манай компаний хэрэгжүүлж байгаа төсөл дээр дэд бүтэц л барих үүрэг, чиглэлтэй ТӨХК болохоос биш өөр үйл ажиллагаа явуулах эрхгүй хуулийн этгээд юм. Гэтэл ХХААХҮЯ хувьцааг нь эзэмшдэг ДАШЦББ ТӨХК нь Засгийн газрын дээрх тогтоолуудыг хэрэгжүүлж, Дүрэмд заасан үйл ажиллагааны чиглэлийнхээ дагуу Дархан арьс ширний цогцолбор төслийн “дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажил”-г гүйцэтгэх үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй бөгөөд улмаар 2021 оноос уг төслийн ажил зогсоход хүрч, төсөлд зарцуулсан Хөгжлийн банкны зээл болон төсөл дээр ажиллаж байсан туслан гүйцэтгэгч аж ахуйн нэгжүүдийн гүйцэтгэж байсан ажлуудыг зогсоож, тэдгээрт төлөх төлбөрийн хэмжээ нэмэгдэж, бидэнд ихээхэн хэмжээний хохирол учраад байна” гэжээ.