Өвлийн аялал жуулчлалын хамгийн том арга хэмжээ болох “Түмэн тэмээний баяр” 29 дэх жилдээ Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотод хоёрдугаар сарын 6-8-ны өдөр амжилттай зохион байгуулагдаж өндөрлөлөө.
Хоёр бөхт тэмээг өсгөн үржүүлэх, уламжлалт маллагаа, зан үйл, соёлыг өвлүүлэн хадгалах, тэмээн соёл, спортыг хөгжүүлэх зорилготой “Түмэн тэмээний баяр”-ын арга хэмжээг анх 1997 онд Өмнөговь аймгийн Сэврэй суманд зохион байгуулсан түүхтэй. Тэгвэл өнөөдөр энэ наадам үндэсний өвлийн наадам болж өргөжсөнийг Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотноо зохион байгуулагдсан 29 дахь удаагийн “Түмэн тэмээний баяр”-аас харж болохоор байлаа. Нийт дөрвөн аймгийн 60 гаруй сумын тэмээчид, малчид 1000 гаруй тэмээтэйгээ ирж наадамдаа оролцсон бол 8000 гаруй зочид, аялагч жуулчид, тэдний дотор 200 гаруй нь гаднын аялагч жуулчид наадмыг үзэж сонирхсон байна.
“2025 оны мал тооллогын дүнгээр Монгол Улс 501 мянга гаруй тэмээ тоолсон. Хорин жилийн өмнө тэмээний тоо 254 мянга байсан бол хоёр дахин нэмэгдсэн нь малчдын нөр их хөдөлмөрийн үр дүн, мөн тэмээний баяртай салшгүй холбоотой” г Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар “Түмэн тэмээний баяр”-ын нээлтээр хэлсэн үгэндээ онцолсон юм.
2025 онд хамгийн олон буюу 155 900 тэмээ тоолуулж улсдаа тэргүүлсэн Өмнөговьчууд “Тэмээ судлалын төв” тэй болж байгааг баярын үеэр аймгийн удирдлагууд нь дуулгалаа. “Тэмээгээ өсгөх чиглэлээр тэмээ хамгаалах сан, ботгоны мөнгөн урамшуулал, гиннесийн Дэлхийн дээд амжилт тогтоох 1108 тэмээний уралдаан зэрэг бодлогын арга хэмжээнүүдийг авч тэмээн сүргээ өсгөж үржүүлэхэд анхаарч ажилласны үр дүн өнөөдөр ийн харагдаж байна гэж Өмнөговь аймгийн Засаг дарга Н.Энхбат хэллээ.
Тэмээний баяр нь тэмээн соёл, өв уламжлалыг олон нийтэд сурталчлан таниулах, орон нутгийн аялал жуулчлалыг дэмжих, малчдын орлогыг өсгөх гээд олон талын ач холбогдолтой гэж үздэг.
Түмэн тэмээний 29 дэх наадмаар дөрвөн насны ангиллаар тэмээ уралдуулж, тэмээний парад, ингэний айрагны баяр, гэрэл зургийн үзэсгэлэн, тэмээтэй сайхан хос болон шилмэл буур, ингэ шалгаруулах тэмцээнийг өрнүүллээ. Мөн тэмээн поло, тэмээн дээрээс бай харвах тэмцээнүүд ч өрсөлдөөнтэй сонирхолтой өрнөв.
“Түмэн тэмээний баяр”-ын хүрээнд зохион байгуулагдсан “Ингэний айрагны баяр”-ын үзэсгэлэнгээр ингэний сүү сүүн бүтээгдэхүүнээс гарган авсан айраг, сүү, өрөм, ааруул зэрэг уламжлалт хүнснээс гадна ингэний сүүгээр хийсэн шоколад, торт, ааруул зэрэг орчин үеийн аргаар боловсруулсан хүнсний бүтээгдэхүүнүүдийг танилцуулж, дотоод гадаадын жуулчдад худалдан борлууллаа.
“Түмэн тэмээний баяр”-ын хүрээнд зохион байгуулагдсан “Ингэний айрагны баяр”-т 8 аймгийн 200 гаруй иргэд, тэмээчид, гар урчууд, үйлдвэрлэл эрхлэгчид оролцож, тэмээ болон бусад малын түүхий эд, ноос, ноолуур, цагаан идээ зэрэг уламжлалт аргаар боловсруулсан бүтээгдэхүүнүүд, мөн үндэсний дээл хувцас, гар урлалын бүтээлүүдээрээ үзэсгэлэн гаргаж, арилжаа хийлээ.




